اين فصل همچون توضيحى است براى مطالبى كه در فصل دوم بيان شد .
مىگوييم : چون دانستى كه كمال آدمى همان رسيدن به اقسام سهگانهء « فنا » ، يا به عبارت ديگر رسيدن به مقام « توحيد فعلى » و « اسمى » و « ذاتى » است و نيز دانستى كه قرب هر موجود به حقّ سبحان همانا به مقدار حدود ذاتى او است ، پس وسائطى كه بين نشئهء بدنى انسان ( نشئهء مادى ) و حقّ سبحان واسطه قرار گرفتهاند همانا به حسب حدود ذوات خويش داراى ترتّب وجودى هستند . پس انسان در سير خويش به سوى حقّ سبحان ناگزير از گذر از جميع مراتب افعال و اسما و ذوات است تا اينكه به « توحيدات ثلاث » برسد .
از آنجا كه آدمى به كمال هيچ مرتبهاى نمىرسد ، مگر به فنا از آن مرتبه و بقاى آن كمال در همان محل ، پس در هر مرتبهاى از كمال ، بر جميع انواع فيوضاتى كه بر مراتب مادون آن مرتبه مترشح مىگردد وقوف مىيابد و بدان متحقق مىگردد تا اينكه به مقام « توحيد ذات » مىرسد ، پس در آنجا ديگر نه « اسمى » برجا مىماند
رسالة الولاية ( ولايت نامه ) ( فارسى ) — صفحة 107
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص١٠٧