و پرورش شرقى طرفدارى شده بود ، در نيمهء ديگر از روش آموزش و پرورش غربى . اعضاء كميته مشغول مجادله و مباحثه دربارهء نحوهء درست تفسير قانون شدند . در آغاز طرفداران مكتب شرقى پيش افتادند . اقداماتى براى انتشار آثار كلاسيك هندى و ترجمهء آثار نوين به زبان سانسكريت انجام گرفت . وقتى كه بن تينك به هند آمد وضع اين گونه بود . او از همين فرصت سود جست . در سال 1829 نوشت : « كليد تحول و پيشرفت زبان انگليسى است » . در سال 1834 نوشت : « نسخهء من براى تجديد حيات هندوستان آموزش و پرورش است » . در شوراى هند جيمز ميل ، كه در رواج تمدن غرب تعصب مىورزيد و عاشق « دانش سودمند » بود ، از او پشتيبانى مىكرد . بعدها كه حكومت اصلاحطلبان روى كار آمد و به تندروى تمايل داشت از اقدامات او حمايت كرد . در كلكته به گروهى از روشنفكران پيش رو كه رام موهان روى « 1 » آن را رهبرى مىكرد كمك نمود تا مدرسهاى ، براى آموزش دانشهاى غربى و رواج آنها ، تأسيس كنند . در سال 1834 از انگلستان نيروى كمكى نيرومندى به يارى او فرستاده شد . توماس بابينگتون ماكوالى به هند آمده نتيجه اين شد كه تصميم گرفتند روش آموزش و پرورش غربى از نوع انگليسى را در هند پياده كنند . تصميمى كه تا آن زمان در تاريخ استعمار آسيا به دست اروپاييان بىنظير بود . مصوبهء هفتم مارس 1835 اعلام مىداشت : « هدف اصلى و بزرگ دولت بريتانيا بايد ترويج ادبيات و دانش اروپايى باشد » . اعتبارات موجود بايد « از اين پس در راه آشنا ساختن جمعيت بومى با ادبيات و دانش انگليسى از طريق زبان انگليسى صرف شود » . از آن تاريخ به بعد بود كه دولت شروع كرد به احداث مدارسى براى آموزش علوم غربى آن هم به زبان انگليسى . بعدها عامل مهم ديگرى بر اين تمهيدات افزوده شد ، زبان انگليسى جاى زبان فارسى ( زبان دربار مغولان ) را گرفت ، و
هامش
( 1 ) .Rom Mohan Roy