ناحيهء مالوا « 1 » ( واقع در ميان رودخانه « چامبال » و ناربادا « 2 » درگيرى داشتند . در جنوب يعنى در دكن ، « 3 » سلطاننشين مسلمان بهمنى ، كه خود جاى سلطاننشين دهلى را گرفته بود ، در سال 1482 تجزيه شد . منطقه به پنج دولت بيدار ، گلكندا ، بيجاپور ، احمداناگار ، و برار تقسيم شده بود . سلطاننشين كوچك و كوهستانى خندش ميان اين دولتها و گجرات گير كرده بود .
فرمانروايان اين حكومتها شب و روز درگير جنگيدن با يكديگر بودند .
براى اين كار هزينههاى سنگينى مىپرداختند . اگر در ته خزانه چيزى باقى مىماند به شعراى دربارى صله مىدادند و يا خرج بناى آرامگاههاى باشكوه مىكردند . وقايعنويسان به شرح حال اين فرمانروايان ، كه در به كارگيرى خشونت نيز دست و دلباز بودند ، مىپرداختند . تودههاى مردم هند نه به درخششهاى كوتاه مدت آنان توجّه داشتند و نه به اوج و حضيض اقبال آنان .
اما لابد نوعى رفاه اقتصادى و رونق بازرگانى وجود داشته است كه توانستهاند چنان بناهاى شكوهمندى را از خود به جا گذارند .
آن سوى رودخانهء مرزى كيستنا سلطاننشين نيرومند ويجاياناگار « 4 » واقع بود كه تمام بخش جنوبى شبه جزيره هند را ، به استثناى چند امارت بازرگاننشين در طول ساحل مالابار « 5 » از جمله كاليكوت ، « 6 » در تصرف داشت .
سلطاننشين ويجاياناگار واكنش هندوان به حملهء مسلمانان به جنوب هند در سدهء چهاردهم بود . اين سلطاننشين مظهر مقاومت سياسى هندوان در برابر تجاوز مسلمانان بود كه نزديك به دو قرن دوام آورده بود . حكومتى ملى نبود .
در اثر تقلاهاى دو برادر با استعداد هندو مذهب يعنى تولوگو « 7 » و اندهارا « 8 » پيدا
هامش
( 1 ) .Malwa( 2 ) .Narbada( 3 ) .Deccan( 4 ) .Vijajanagar( 5 ) .Malabar( 6 ) .Calicut( 7 ) .Telugu( 8 ) .Andhra