توضيحى دربارهء اسامى خاص
اسامى خاص مانند اسامى اشخاص غالبا خصوصيات محلى دارند و در هر محل به ترتيبى خاص تلفظ ميشوند . در گذشته نام كوروش و كرزوس و داريوش در پارس و ليدى و يونان بيك نحو تلفظ نميشد و هريك با مختصر تغيير در نواحى مختلف باشكال مختلف تلفظ ميشده است .
در ترجمهء اين كتاب مترجم كوشش كرده است در حدود امكان اسامى خاص را كه به عادت يونانيان غالبا با دو حرف « اس »
( os )
با ضم الف يا « اس »
( es )
با كسر الف خاتمه مييابد آنطور كه امروز در اصطلاح جارى مصطلح است و با فرس قديم نيز تطبيق مىكند به كار برد تا تطبيق اسامى اشخاص با اطلاعات كنونى خوانندگان آسان باشد و خواننده از مطالعهء تاريخ هردوت و عدم تشخيص اسامى خاصى كه در آن نام برده شده دچار اشكال نشود .
كرزوس را هردوت كروزوس
( Kroesus )
ميناميد و كوروش را كيروس
( Kyros )
ميخواند . علت اينكه اين اسامى خاص را به آن صورت كه امروز مصطلح است درآورديم نه تنها بر طرف كردن مشكل خوانندگان است ، بلكه براى پيروى از همان منطقى است كه هردوت را در زمان خود ناگزير بمداخلهاى در جهت عكس آن كرده است .
در زمان هردوت خوانندگان كتاب او غالبا يونانى بودهاند و براى خوشآيند خوانندگان يونانى بوده است كه هردوت اسامى خاص خارجى را با مختصر تغيير « يونانى » كرده و به كار برده . ممكن است ايراد شود كه درين صورت حق اين بود اين اسامى را عينا به همان ترتيبى كه در آن زمان تلفظ ميشده است نقل كنيم . ولى ايراد اين ترتيب آنست كه در اين صورت نيز مشكل اولى باقى بود ، بدين معنى كه چون خوانندگان امروز با اسامى مصطح روز مأنوسترند چنانچه اسامى غير مأنوس آن زمان عينا بىتوضيح اضافى در تمام موارد نقل شود قطعا مطالعهء كتاب نه تنها براى آنان لذتبخش نخواهد بود بلكه بيشتر به عملى شاق و خستهكننده شباهت خواهد داشت و نتيجهء موردنظر حاصل نخواهد شد .