مزهء آن را چشيده بودى امروز بما توصية نميكردى كه با نيزه بدفاع از آن بپردازيم بلكه سفارش ميكردى كه حتى با تبر از آن دفاع كنيم » ( جلد هفتم - بند 125 ) .
مدت اقامت هردوت در ساموس كوتاه بود ، چه كمى بعد مؤلف بزرگ بسير و سياحت در ربع مسكون آنزمان پرداخت . نخست به ناحيه سيرن
( Syrene )
قدم نهاد و سپس بسواحل درياى سياه سفر كرد . آنگاه تسهيلاتى را كه در اثر ايجاد سازمان ادارى منظم پارسها در آسياى صغير و ديگر نواحى براى سفر فراهم شده بود مغتنم شمرد و با اطمينان و آرامش خاطر قسمت اعظم اين امپراتورى وسيع را سياحت و به سرزمين ليدى و ماد و پارس مسافرت كرد . سپس متوجه سرزمين اسرارآميز فراعنه و گاهوارهء تمدن مشرق زمين گرديد . اين سرزمين مرموز كه از هر گوشه آن مجسمههاى ابو الهول و اهرام بزرگ سر بفلك كشيده بود اثرى عميق در روح ظريف و جوان اين يونانى كنجكاو كه شيفته افسانهها و داستانهاى كهن بود باقى گذارد . هردوت بكشور فينيقيه نيز سفر كرد و در اين سرزمين تجار حادثهجو كه كشتيهاى خود را باقصى نقاط دنياى آن زمان گسيل ميداشتند او را از احوال كشورهائيكه در آن زمان سرحد نهائى جهان محسوب ميشدند و در آنسوى ستونهاى هركول يا جبل الطارق امروز قرار داشتند مطلع كردند . هردوت همهجا درباره عادات و رسوم و سنن مردم به جمعآورى اطلاعات پرداخت و نهتنها با حرص و ولعى خاص بكسب اطلاعات درباره طبقات سوم اجتماعات آن زمان مشغول شد بلكه با بسيارى از رجال و شخصيتهاى بزرگ آن زمان ملاقات كرد و با دانشمندان و فلاسفه عصر خود تماس گرفت و مانند مورخى كه وسواس كشف اسرار جهان را داشته باشد همهجا در جستجوى اسناد و مدارك رسمى و غيررسمى پافشارى و مقاومت از خود ابراز كرد . از روى همين اسناد و مدارك است كه هردوت رقم صحيح تعداد افواج سپاه خشايارشا و دستههاى سپاه يونانيان را در جنك معروف پلاته نقل كرده و جزئيات آن را براى اطلاع نسلهاى آينده شرح داده است . ( جلد هفتم بند 184 - جلد نهم بند 28 ) .
هردوت به مطالعه عادات و رسوم محلى توجهى خاص داشت و مشاهده ابنيه و آثار باستانى را بقدرى ضرورى و واجب ميشمرد كه گاه براى زيارت يك بناى تاريخى