مُزّى - در تهذيب الكمال - سُفيان بن عُيَيْنَه ، مالك بن انَس ، سُفيان ثورى ، نُعمانِ بن ثابت ( ابو حنيفه ) ، سليمان بن بلال ، شُعبة بن حَجّاج ، عبدالله بن ميمون قَدّاح ، عبدالملك بن عبدالعزيز بن جُرَيْح و كسانِ ديگر را از جمله شاگردان امامِ صادق عليه السلام مىشمارد « 1 » .
وى از ابو العبّاس بن عُقْدَه ، به اسناد از حسن بن زياد نقل مىكند كه گفت :
از ابو حنيفه درباره فقيهترين كسى كه ديده است سؤال شد ، وى پاسخ داد : داناتر از جعفر بن محمّد كسى را نديدم ! چون منصور به حيره آمد ، مرا خواست و گفت : اى ابو حنيفه ، مردم فريفته جعفر شدهاند ، از مسائلِ سخت ، شمارى را براى او آماده ساز ! من 40 مسئله را آماده كردم . . .
هنگامى كه بر منصور درآمدم ، ديدم جعفر در سمت راست او نشسته است و چون نگاهشان كردم ، بيش از منصور ، هيبت جعفر مرا فراگرفت ، سلام كردم ، به من اجازه داد . . . « 2 »
شيخ محمّد ابو زُهْرَه ، در مقدمه كتابش الإمام الصادق ( كه آن را پس از نگارش هفت كتاب درباره ائمّه مسلمين نوشته است كه عبارتاند از : ابو حنيفه ، مالك ، شافعى ، ابن حَنْبل ، ابن تَيميّه ، ابن حَزْم ، و زيد ) مىنگارد :
ما تصميم گرفتيم - به يارى خدا و توفيق او - درباره امام صادق كتابى بنويسيم . پيش از آن درباره هفت تن از امامان ارجمند كتاب نوشتيم . تأخير اين كتاب بدان معنا نيست كه امام صادق عليه السلام در مرتبه پايينتر از آنهاست ، بلكه بر بيشتر آنان برترى دارد و آن حضرت را فضل ويژهاى بر بزرگانِ آنهاست ؛ ابو حنيفه از امام صادق روايت مىكرد و او را داناترين مردم به مسائل اختلافى ميان مردم « 3 »
هامش
( 1 ) . نگاه كنيد به : تهذيب الكمال 5 : 75 .
( 2 ) . تهذيب الكمال 5 : 79 ؛ براى آگاهى بيشتر بنگريد به ، وضوء النبى : 349 - 352 .
( 3 ) . شيخ ابو زهره در كتاب تاريخ المذاهب الاسلاميّه : 693 ، حاشيهاى بر گفت و گوى ابو حنيفه با حضرت صادق عليه السلام دارد .