نفرين بر اصحاب قياس ! آنان كلام خدا و سنّت پيامبرش را تغيير دادند ، و به [ پيشوايان ] راستين دين خدا اتهام زدند .
* عُبيده سلمانى مىگويد : از حضرت على عليه السلام روايت مىشد كه آن حضرت بيع امّ ولد ( كنيزانى كه از مولاشان صاحب فرزندند ) را جايز دانسته است ! امام باقر عليه السلام فرمود :
بر عُبَيده دروغ بستهاند ( يا فرمود : عُبيده بر حضرت على عليه السلام به دروغ اين نسبت را داده است ) اينان مىخواهند حكم به قياس را به آن حضرت نسبت دهند ، اين كار را نخواهند توانست ! ما فرزندزادگانِ على هستيم ، آنچه را از على برايتان حديث مىكنيم ، سخن آن حضرت است و آنچه را انكاركنيم افترائى بر اوست ؛ ما مىدانيم كه قياس جزو دين على نيست ، كسى قياس مىكند كه كتاب و سنّت را نمىداند ! حرف هاى آنان گمراهتان نسازد ، آنان از گمراه سازى دست برنمىدارند . . . « 1 »
* ابو بصير مىگويد به امام صادق عليه السلام گفتم : چيزهايى بر ما وارد مىشود كه در كتاب و سنّت پاسخ آنها را نمىيابيم ، آيا نظر خودمان را درباره آنها ابراز داريم ؟ امام عليه السلام فرمود :
لا ، أما أنّك إن أصَبْتَ لم تُؤْجر ، وإن أخْطَأْتَ كَذَبْتَ علي الله عزّ وجلّ « 2 » ؛
خير ، مگر نمىدانى اگر درست بگويى پاداشى ندارى و اگر خطا كنى بر خداى بزرگ دروغ بستهاى « 3 » !
از امام على بن حسين عليه السلام روايت شده كه فرمود :
إنّ دينَ اللهِ لا يُصاب بالعقول الناقصة والآراء الباطلة والمقاييس الفاسدة ، ولا يُصاب إلّا بالتسليم ؛ فَمَن سَلَّم لنا سَلِمَ ، ومَن اقتدي بنا هُدِي ، وَمَن كان يَعمَلُ
هامش
( 1 ) . دعائم الإسلام 2 : 536 ، حديث 1902 ؛ مستدرك وسائل الشيعه 17 : 254 ، حديث 21267 .
( 2 ) . المحاسن 1 : 213 ، حديث 90 ؛ اصول كافى 1 : 56 ، باب البدع والرأى . . . ، حديث 11 .
( 3 ) . بعيد نيست كه مقصود امام عليه السلام گوشه زدن به خطاى ملتزمان به اجتهاد و رأى باشد كه همان صحيح دانستنِ فتواى امرا و حكّام است . به دليل سخنى كه از عبدالله بن عمرو بن عاص و ديگران روايت شده است .