كسى كه ناسخ را از منسوخ و محكم را از متشابه باز نشناسد و ناعالمانه براى مردم فتوا دهد ، خودش هلاك مىشود و ديگران را هلاك مىسازد .
* محمّد بن حكيم مىگويد : به امام صادق عليه السلام گفتم : گروهى از اصحابِ ما تفقُّه مىورزند و علمى را به دست مىآورند و احاديثى را روايت مىكنند ، مسألهاى از آنان پرسيده مىشود ، رأى و نظرشان را درباره آن مىگويند [ آيا اين كار درست است ؟ ] امام عليه السلام فرمود :
لا ، وهل هَلَكَ مَن مضي إلّا بهذا وأشباهه ! ؛
نه ، كسانِ پيش از آنها جز با همين شيوه و نظاير آن هلاك نشدند « 1 » .
* در كنز العُمّال از رسول خدا صلى الله عليه و آله روايت شده كه فرمود :
تَعْمَلُ هذه الأُمّة بُرْهةً بكتاب الله ، ثمّ تعمَلُ بُرهةً بسُنّة رسول الله ، ثُمّ تعملُ بُرهةً بالرأي ؛ فإذا عملوا بالرأي فقد ضَلّوا وأضَلُّوا « 2 »
؛ اين امّت در بُرههاى از زمان به كتاب خدا عمل مىكنند ، و در برههاى ديگر سنّت رسول خدا را در پيش مىگيرند ، سپس رأى و نظر خود را ملاك قرار مىدهند ؛ هنگامى كه به رأى خود عمل كنند ، خود گمراه مىشوند و ديگران را در گمراهى مىافكنند .
* از ابن ابى عُمَير ، از چند نفر ، از امام صادق عليه السلام روايت شده كه فرمود :
لَعَنَ اللهُ أصحابَ القياس ! فإنّهم غَيَّروا كلامَ الله وسُنّة رسوله ، واتّهموا الصادقينَ في دين الله « 3 »
؛
هامش
( 1 ) . المحاسن 1 : 212 ، باب العقل ، حديث 88 .
( 2 ) . مسند ابى يعلى 10 : 240 ، حديث 5856 ؛ الفردوس بمأثور الخطاب 2 : 63 ، حديث 2355 ؛ الإحكام ( ابن حزم ) 6 : 220 .
( 3 ) . أمالى مفيد : 52 ؛ وسائل الشيعه 27 : 59 ، حديث 33194 .