جاهلى كه مُدّعى علم و دانايى بود و از علم بهرهاى نداشت ، از اندك علم خود به شگفت آمد و خود بزرگبين شد ، دنيا او را فريفت و او ديگران را فريب داد .
دانشپژوهى كه از عالمى علم آموخت كه در صراط هدايت خدا و نجات است .
پس از اينها ، هركه ادعايى كرد و چيزى را از پيش خود بافت هلاك شد و اميدى به او نيست .
* امام صادق عليه السلام مىفرمايد :
إنّ عندنا ما لا نَحْتاج معه إلي الناس ، وإنّ الناسَ لَيَحْتاجون إلينا ؛ وإنّ عندنا كُتُباً إملاءُ رسول الله وخَطُّ عليّ ، صحيفةً فيها كلُّ حلال و حرام ! وإنّكم لَتَأْتُونا بالأمر فَنَعْرِفُ إذا أَخَذْتُمْ به ونَعْرِفُ إذا تَرَكْتُمُوهُ « 1 » ؛
نزد ما چيزهايى است كه با وجود آنها نيازى به مردم نداريم ، بلكه مردم به ما نيازمندند ؛ نزد ما كتابهايى است با املاى رسول خدا و خط على ، صحيفهاى كه هر حلال و حرامى در آن هست !
هنگامى كه شما پيش ما مىآييد ، ما مىدانيم چه كارهايى را مىكنيد و به چه كارهايى دست نمىيازيد .
امام على عليه السلام احاديث موجود در دست مردم را سه دسته مىكند ، و سبب اختلاف آنها را باز مىگويد ، مىفرمايد :
إنّ فى أيدى الناس حقّاً وباطلًا ، وصِدقاً وكَذِباً ، وناسخاً ومنسوخاً ، وعامّاً وخاصّاً ، ومُحكماً ومتشابهاً ، وحِفظاً ووهماً ، ولقد كُذِبَ على رسول الله صلّى الله عليه وآله وسلّم على عهده حتّى قام خطيباً فقال : « مَن كَذَبَ عَلَى مُتعمّداً فَلْيَتَبَوّأْ مقعَدَه من النار » .
وإنّما أتاك بالحديث أربعةُ رجال ليس لهم خامسٌ :
هامش
( 1 ) . اصول كافى 1 : 242 - 243 ، حديث 6 ؛ و نگاه كنيد به : بصائر الدرجات : 174 ، حديث 7 .