پژوهشگران به اين بحثها بپردازند . از لابلاى همين بحث و نيز از كتاب تاريخ الحديث النبوي ، كه ما درباره سنّت بعد از پيامبر صلى الله عليه و آله قلم زدهايم ، نتايجى به دست مىآيد كه ثابت مىكند سنّت متداول امروزين ، سنّت پيامبر نمىباشد ؛ بلكه بخش پر حجمى از ابواب وعناوينش ، سنّت كسان ديگر است .
نگرش اهل بيت عليهم السلام
امامان اهل بيت عليهم السلام آشكارا و پنهان به اين حقيقت اشاره دارند . اكنون بعضى از روايات آنها را مىآوريم تا نگرش متمايز آنها از مدرسه اهل رأى ، روشن گردد .
* امام باقر عليه السلام به جابر فرمود :
يا جابر ، لو كنّا نُفتي الناسَ برأينا وهَوانا لَكُنّا منَ الهالكين ! ولكنّا نُفْتيهم بآثار من رسول الله صلي الله عليه و آله وأُصول عنه نتوارثها كابر عن كابر ؛ نكنِزها كما يَكْنِزُ هؤلاء ذَهَبَهم وفِضَّتَهُم « 1 » ؛
اى جابر ، اگر ما مردم را به رأى و هواى خويش فتوا دهيم از هلاك شوندگانيم ! ما به آثارى از رسول خدا و اصولى از آن حضرت - كه نسل اندر نسل آن را به ارث بردهايم - فتوا مىدهيم ؛ و اين ذخاير علمى را نگهدارى مى كنيم همان گونه كه مردم از طلا و نقره شان نگهدارى مى كنند .
* مردى از امام صادق عليه السلام مسألهاى را پرسيد ، آن حضرت پاسخ داد . آن مرد گفت : به نظرتان اگر اين امر چنين و چنان بود ، حكمش چه بود ؟
امام عليه السلام فرمود :
مَه ! ما أجَبْتُك فيه شيء فهو عن رسول الله ، لَسْنا مِن « أَرَأَيْتَ » في شيء « 2 » ؛
ساكت باش ! پاسخى كه دادم از رسول خدا برايت باز گفتم . ما را با اهل رأى چكار !
هامش
( 1 ) . بصائر الدرجات : 320 .
( 2 ) . اصول كافى 1 : 58 ، حديث 21 .