است كه تصدّق كنى در حالتى كه تندرست و بخيل باشى « 1 » و امّيد به بقا داشته از پريشانى ترسى ، و پس نيندازى تا هنگامى كه مرگ را معاينه نمايى در آن وقت گويى « 2 » : به فلانى اين مقدار بدهيد و به فلانى « 3 » اين مقدار بدهيد « 4 » .
و ديگر سزاوار آن است كه عطا را كم بشمارد تا در نزد خدا عظيم گردد . و اين به آن مىشود كه متذكّر توفيق و ثواب شود .
حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند : معروف تا سه خصلت در آن نباشد معروف نمىباشد : يكى كم شمردن . و دوم پنهان داشتن . و سيُم تعجيل آن را نمودن ، از براى آنكه هرگاه او را كم شمارى عظيم مىگردانى آن را در نزد كسى كه احسان به آن نمودهاى . و هرگاه پنهان دارى آن را تمام كرده خواهى بود . و هرگاه تعجيل نمايى گوارا ساخته خواهى بود « 5 » و اگر غير اين كنى محو آن را نموده ، زبون و بىفايده ساخته خواهى بود « 6 » .
و ديگر سزاوار آن است كه پاكيزهتر و محبوبتر و دور تر از شبهه را عطا كند ، خداى عزّ و جلّ در قرآن مجيد « 7 » فرموده :
« وَ يَجْعَلُونَ لِلَّهِ ما يَكْرَهُونَ »
« 8 » يعنى مىگردانند از براى خدا چيزى را كه كراهت از آن مىدارند .
و فرموده :
« لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ »
« 9 » يعنى نيكى را در نمىيابيد تا انفاق كنيد از آنچه محبّت به آن مىداريد .
هامش
( 1 ) . حاشيهءm: سبب در آنكه در حالت بخل صدقه افضل است آن است كه عمل بر خلاف نفس شده ، مخالفت با هَوى نموده خواهد بود ، منه .
( 2 ) .a s+ كه .
( 3 ) . فلانى /s aفلان .
( 4 ) . أمالي الطوسي : 398 ح 34 . عوالي اللئالي 1 : 368 ح 68 .
( 5 ) .s- و هرگاه تعجيل نمايى . . . بود .
( 6 ) . الكافي 4 : 30 ح 1 . الخصال : 133 ح 143 .
( 7 ) .a s- مجيد .
( 8 ) . نحل : 62 .
( 9 ) . آل عمران : 92 .