بهشت و حايل مىشود ميان او و ميان محبوب او . و هرگاه بنده محبوبى به غير خدا و ذكر و معرفت او و فكر در آن نداشته باشد دنيا « 1 » و علايق آن مانعى است از محبوب او و دنيا از براى آن زندانى است و مرگ او را به محبوبش مىرساند و از زندان خلاصى مىدهد ، پس در اين هنگام نهايت سعادت بنده آن است كه بميرد در حالتى كه محبّ خدا باشد .
فصل [ خوف از خدا دو مرتبه مىدارد ]
بدان كه خوف از خدا دو مرتبه مىدارد :
يكى : خوف از عذاب آن و اين خوفى است كه عامّهء مردمان مىدارند . و اين حاصل مىشود به « 2 » اصل ايمان به « 3 » بهشت و دوزخ و به آنكه اين دو جزاى طاعت و معصيتند . و ضعف خوف به سبب غفلت و ضعف ايمان مىباشد و غفلت به آن زائل مىشود كه او را به ياد خدا آورند و موعظه كنند و هميشه در فكر « 4 » اهوال « 5 » قيامت و انواع عذابهاى آخرت باشد . و به ملاحظهء خايفان و همنشينى ايشان و مشاهدهء احوال آنها نيز زياد مىشود و اگر مشاهدهء ايشان ميسّر نشود شنيدن احوال ايشان نيز خالى از تأثيرى نمىباشد .
و مرتبهء دوم از خوف - و آن « 6 » اعلاست - : آن است كه از خدا خايف باشد ، يعنى از دورى آن « 7 » و ممنوع از لقاى آن شدن ترسد « 8 » و امّيد به لقاى آن داشته باشد . و اين خوفى است كه علما و صاحبدلان
[ m . b 76 ]
مىدارند كه عارفند به صفات خدا آنچه را
هامش
( 1 ) .a- دنيا .
( 2 ) . به /s aو .
( 3 ) .s a- به .
( 4 ) .s a+ و !
( 5 ) . اهوال /sاحوال .
( 6 ) .a- و آن .
( 7 ) .s a- آن .
( 8 ) . ترسد /aبترسد .