و به حضرت امام جعفر صادق عليه السلام گفتند : قومى از شيعيان شما قصد معصيت مىكنند و مىگويند كه : به خدا امّيد داريم « 1 » ! آن حضرت فرمودند كه : دروغ مىگويند و از شيعيان ما نيستند ، اينها جمعيند كه آرزوها بر ايشان غالب شده . و هركه امّيد به چيزى مىدارد از براى آن چيز عملى مىكند و هركه از چيزى مىترسد از آن مىگريزد « 2 » .
و فرمودند : مؤمنْ مؤمن نمىباشد تا آنكه ترسان و امّيدوار باشد . و خايف و راجى نمىباشد تا آنكه عمل كند از براى آنچه مىترسد و امّيد دارد « 3 » .
پس در اين هنگام بندهاى كه سعى كند در طاعتها و اجتناب كند از معصيتها سزاوار آن است كه از فضل خدا منتظر تمامى نعمت باشد و تمامى نعمت دخول بهشت است . و هركه گنهكار باشد هرگاه توبه كند و تدارك نمايد جميع آنچه از وى سر زده از تقصيرات
[ m . b 74 ]
سزاوار است كه امّيد قبول توبه داشته باشد « 4 » هرگاه از معصيت كراهت داشته باشد و معصيت او را دلگير كند و حسنه او را « 5 » خوشنود گرداند و مَع هذا مذمّت و ملامت خود كند . و هركه رغبت به توبه داشته باشد و مشتاق آن باشد سزاوار است كه از خدا امّيد قبول « 6 » توبه داشته باشد از براى آنكه كراهت از معصيت و حرص بر توبه از اسبابى است كه به توبه مىكشاند و امّيد داشتن بعد از تحقّق اسباب مىباشد .
فصل [ حال كسى كه خوف بر آن غالب شده ]
امّا خوف عبارت است از متألّم شدن قلب و سوزش آن به سبب توقّع مكروهى در آينده . و هرچند اسباب مكروه بيشتر باشد قوّت خوف و شدّت تألّم قلب بيشتر
هامش
( 1 ) . داريم /aواريم .
( 2 ) . الكافي 2 : 68 ح 6 . عدّة الداعي : 138 .
( 3 ) . الكافي 2 : 71 ح 11 .
( 4 ) .a+ و !
( 5 ) .s- دلگير كند و حسنه او را .
( 6 ) . قبول /s aتوفيق .