پس اسم رجا صادق است بر انتظار محبوبى كه تمهيد جميع اسبابى كه داخل در تحت اختيار بنده است شده باشد و چيزى باقى نمانده باشد مگر چيزى كه داخل در تحت اختيار بنده نيست و آن عبارت است از فضل خدا به دفع موانع و مفسدات « 1 » ، پس هرگاه بنده تخم ايمان را بيفشاند به آب طاعت و پاكيزه سازد دل را از خار خُلقهاى مذموم و از فضل خدا منتظر باشد كه آن را بر آن حالت ثابت بدارد تا وقت مرگ و خاتمهء او به خوبى و منجر به آمرزش باشد ، اين انتظار رجايى حقيقى و « 2 » در نفس الأمر محمود و باعث بر مواظبت و قيام به مقتضاى ايمان در تمام شدن اسباب آمرزش تا وقت مرگ خواهد بود . و اگر تخم ايمان را در دل بكارد امّا به آب طاعت آبش ندهد يا آنكه دل را از خُلقهاى ذميمه پاكيزه نسازد و مشغول طلب لذّتهاى دنيا شود و منتظر آمرزش باشد اين انتظار و توقّع حماقت و غرور است ، خداى عزّ و جلّ در قرآن مجيد فرموده :
« إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللَّهِ »
« 3 » يعنى آن جماعتى كه ايمان آوردهاند و جماعتى كه از وطنها هجرت نمودهاند و در راه خدا جهاد كردهاند اين جماعت امّيدوارند به رحمت خدا .
و نيز فرموده :
« فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتابَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هذَا الْأَدْنى وَ يَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنا »
« 4 » يعنى بعد از جماعت صالحان جمعى آمدند كه علم تورات را آموختند و فرا مىگيرند متاع دنيا را - يعنى رشوه مىگيرند - و مىگويند كه : آمرزيده خواهيم شد !
و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : زيرك كسى است كه خود را بر طاعت ببندد و عمل كند از براى بعد از مرگ . و احمق كسى است كه نفس خود را تابع هَوى و « 5 » هوس سازد و تمنّى كند بر خدا و گويد « 6 » : خدا مرا خواهد آمرزيد « 7 » !
هامش
( 1 ) . مفسدات /aمفاسد .
( 2 ) .a s- و .
( 3 ) . بقره : 218 .
( 4 ) . اعراف : 169 .
( 5 ) .a- و .
( 6 ) .a s+ كه .
( 7 ) . أمالي الطوسي : 531 در ضمن سفارش آن حضرت به ابو ذر . مجموعة ورّام 1 : 215 . عدّة الداعي : 28 .