و شهرهايتان يكى پس از ديگرى به دست دشمن مىافتد و شيعيان من در آن شهرها كشته مىشوند و مرزهايتان را مرزبانى نيست و اين دشمن است كه به بلاد شما لشكر مىكشد ؟ در حالى كه شمار شما بسيار است و نيرو و توانتان افزون . شما را چه مىشود ؟
از كجا مىآييد ؟ به كجا مىرويد ؟ چه كسى شما را جادو كرده است ؟ اگر عزم نبرد جزم كنيد و دست اتحاد به هم دهيد كس قصد شما نتواند كرد . بدانيد كه آن قوم - يعنى دشمنانتان - گرد آمدند و متحد شدند و همه نيكخواه يكديگرند و شما سستى ورزيديد و اختلاف كرديد و پراكنده شديد و مىدانم كه اگر بدين وضع ادامه دهيد هرگز در زمرهء سعيدان نخواهيد بود . پس آنان كه به خواب غفلت در شدهاند بيدار شوند و بر آن سخن حق كه مىگويند متحد شوند و براى نبرد با دشمن از هر علاقه مجرد گردند . اكنون آنچه روى نهفته بود آشكار شده و براى آنان كه چشمان بينا دارند صبح روشن گرديده . شما با آزادشدگان و فرزندان آزادشدگان و سفلگان مىجنگيد ، با قومى مىستيزيد كه از روى اكراه اسلام آوردند ؛ و در آغاز اسلام همواره با رسول الله صلّى اللّه عليه و آله در جنگ بودند ، دشمنان خدا و سنت و قرآن و بدعتگذاران و نو پديدآوران در دين ، كسانى كه همواره بايد از عواقب تبهكاريشان بيمناك بود . كسانى كه براى اسلام و مسلمانان چهرههايى ترسناك بودهاند ، جماعت رشوهخواران و دنياپرستان . به من خبر دادهاند پسر نابغه ( عمرو عاص ) با معاويه بيعت نكرد تا چيزى نگرفت و شرط كرد ، در صورتى بيعت خواهد كرد كه چيزى بيش از آنچه در قلمرو اوست به او دهد . آرى ، تهى باد دست چنين فروشندهاى كه دينش را به دنيا مىفروشد و به خوارى افتد چنين خريدارى كه كارش نصرت دادن فاسقان است و اموال مسلمانان را به تباهى مىكشد . در ميان ايشان كسانى هستند كه شراب خوردهاند و حد اسلام بر آنها جارى شده و به فساد در دين و كردار ناپسند شهرهاند و در ميان ايشان هستند كسانى كه اسلام نياوردند تا اندك مالى به آنان داده شد .
آرى اينان هستند پيشوايان اين قوم و آن گروه ديگر كه از عيبهايشان ياد نكردم همانند اينان هستند بلكه از اينان بدتر . اين گروه كه ياد كردم اگر بر شما فرمانروايى يابند تباهى و تكبر و فجور و خودكامگى و زورگويى و فساد كردن در زمين را در ميان شما رواج خواهند داد و از پى هوا و هوس خود خواهند رفت و بناحق حكم خواهند داد و هرآينه شما با همهء اين كه مرا يارى نكردهايد و فروگذاشتهايد بازهم از آنها بهتريد و راهيافتهتر به حقيقت . در ميان شما عالمانند و فقيهان و نجبا و حكما و حاملان قرآن و شب زنده داران به عبادت و رونق بخشندگان مسجدها به تلاوت قرآن . آيا به خشم نمىآييد و بر سر آن نيستيد كه نگذاريد مشتى سفيهان و اشرار و اراذل بر شما حكومت كنند ؟ سخن مرا بشنويد - خدا هدايتتان كند - وقتى كه سخنى مىگويم . و چون شما را به چيزى
جانشينى محمد ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 373
مساهمون: ويلفرد مادلونگ
ص٣٧٣