أطلعته ، ومنه : فلان واقف بكذا .
وفد : وقادة : وارد شدن از جهت رسالت . وافد از أهل : آن شترى را گويند كه سبقت بر سايرين نموده است .
وقي : حفظ نمودن ودفع نمودن ، ومنه قوله تعالى :
« ما لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ واقٍ »
« 1 » أي دافع .
ولج : ولوجاً أي دخل دخولًا ،
« تُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ »
« 2 » أي تدخل .
وليّ : حاكم وناصر وقيم ويار « 3 » . ولايت : يارى نمودن ونزديك بودن . ولايت به كسر واو به معنى سلطان ، وبه فتح به معنى يارى نمودن ، قوله :
« يَلُونَكُمْ مِنَ الْكُفَّارِ »
« 4 » از ولى يلي به معنى قرب أي يقربون منكم . مولاهم مأخوذ از أو است ، قوله تعالى :
« بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا »
« 5 » أي وليّهم والقائم بأمورهم . هر كه قايم به امر تو است أو مولاي تو است ، قوله تعالى :
« مَأْواكُمُ النَّارُ »
« 6 » أي مولاكم ، يعنى أولى است به شما .
مولا ووليّ به يك معنا است ، قوله :
« أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ »
« 7 » يعنى متولى ومباشر امر من شوى در دنيا وآخرت . أولياء شيطان : أنصار أو را گويند . وليّ تابع ودوست را نيز گويند ، مولاي بهشت معنى از جهت أو است ، معتق وعتق وولى ، أولى بشئ ، ابن عم وداماد ، همسايه ، حليف ، وبه معنى ناصر هم گفتهاند ومنه :
« أَنَّ الْكافِرِينَ لا مَوْلى لَهُمْ »
« 8 » أي لا ناصر لهم . علي عليه السلام فرمود به ابن كوّاء : مَن رب الناس ؟ گفت :
خدا . فرمود : من مولاهم ؟ گفت : خدا . فرمود : دروغ مىگويى ؛ « إنّ اللَّه مولى الذين آمنوا وإنّ الكافرين لا مولا لهم » . مولى به معنى صاحب . مولى و . . . انسان را گويند . موالى خويش [ و ] قوم را نيز گويند ، از اين قبيل است قوله تعالى :
« إِنِّي خِفْتُ الْمَوالِيَ مِنْ
هامش
( 1 ) . سورهء رعد ، آيهء 34 .
( 2 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 27 .
( 3 ) . در نسخه : ياران .
( 4 ) . سورهء توبه ، آيهء 123 .
( 5 ) . سورهء محمّد ، آيهء 11 .
( 6 ) . سورهء عنكبوت ، آيهء 25 .
( 7 ) . سورهء يوسف ، آيهء 101 .
( 8 ) . سورهء محمّد ، آيهء 11 هكذا :« ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَأَنَّ الْكافِرِينَ لا مَوْلى لَهُمْ ».