فصل پنجم ، نسبت به فصل چهارم از حجم بيشترى برخوردار بوده ، خود ، شامل يازده مبحث در زمينهء شناخت أبو بصير است . در اين فصل نيز مؤلّف ، با ذكر مثالهايى از كتب روايى براي بررسى سلسله سند وتاريخ زندگانى أبو بصير وجدا نمودن أبو بصير ثقة از غير ثقة ، دليلهايى را براي اثبات مدّعاى خود مىآورد .
رساله با يك « خاتمه » در قرينههاى موجود براي شناخت أبو بصير ثقة از غير ثقة در روايات به پايان مىرسد .
شرح حال مؤلّف
مهدي بن حسن بن حسين موسوى خوانسارى ( 1182 - 1246 ق ) از خواصّ شاگردان محقّق قمى رحمه الله وپسر عموى سيّد زينالعابدين ، پدر صاحب روضات است وشرح حال وى در روضات الجنات ، به تفصيل بيان شده ومصنّفاتش نام برده شده ، وآمده است كه يكى از تأليفات أو رسالهء رجالي مبسوط در تحقيق أحوال أبو بصير است كه مؤلّف ، آن را عديمة النظير في أحوال أبي بصير ناميده است .
اين رساله ضمن كتاب الجوامع الفقهية در سال 1318 ق ، به چاپ رسيده است . « 1 »
خوانسارى ، از علما وفقهاى عالىقدر عصر خود بوده ودر فنّ رجال وتمييز مشتركات رجالي ، تبحّرى به سزا داشته است ودر فنون شعر وأدبيات ومعمّا ورياضيات نيز متبحّر وهمدرس برادرزادهاش آقا سيّد على بوده وهر دو از شاگردان صاحب قوانين بودهاند . ميرزاى قمى ، به اجتهاد وى تصريح داشته ومردم را به احترامش ترغيب مىنموده وهمه سأله براي ديدارش به خوانسار سفر مىكرده وفوقالعاده ، أو را دوست مىداشته وبر ساير شاگردانش ترجيح مىداده است .
هامش
( 1 ) . ر . ك : مصفّى المقال ، ص 469 .