( 1 ) -
تفسير آخرين بخش سوره حمد
اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ . صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ ، غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ .
« 1 »
نحوهء قرائت
قاريان مشهور حرف آخر « غير » را با « جر » و صداى پايين تلاوت كردهاند ولى زمخشرى نقل مىكند كه رسول اكرم ( ص ) و عمر آن را با « نصب » و صداى بالا قرائت مىنمودند .
و به نظر ما صحيح همان قرائت اول است زيرا نقل قرائت « نصب » از رسول خدا ( ص ) ثابت نگرديده است و اگر رسول خدا ( ص ) آن را با نصب چنين قرائت مىفرمود ، قهرا زياد نقل مىشد و شايع مىگرديد در صورتى كه افراد مورد اعتماد و اطمينان ، اين قرائت را از رسول خدا ( ص ) نقل نكردهاند و قرائت عمر هم بر فرض ثبوت نمىتواند حجت و دليل باشد زيرا قبلا ثابت كرديم كه قرائت غير معصوم در صورتى مورد اطمينان و قابل اعتبار است كه از قرائتهاى مشهور باشد و گرنه در مقام امتثال و اطاعت از فرمان خدا اين گونه قرائتها كه نه از معصوم است و نه مشهور كافى و موجب سقوط تكليف نمىباشد .
باز قرائت مشهور بدين گونه است :
صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ
ولى به امير مؤمنان و عمر نسبت داده شده است كه اين آيه را بدين صورت قرائت
هامش
( 1 ) فاتحه / 6 ، 7 .