كه در اين آيه آمده است ، اختصاص يافت و چهار قسمت ديگرش براى رزمندگان در جنگ و سربازان مجاهد معين گرديد . « 1 »
آيهاى كه در سور انفال آمده است اين است :
« وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُم مِن شَىْءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ » . ( 8 / 41 )
« بدانيد آنچه از راه غنيمت به دست آوردهايد يك پنجم آن براى خداست . »
اين بود نظريهء « قتاده » تنها طرفداران نسخ در اين آيه ، ولى علما و محققين به اين نظريه اعتنايى نكرده و مىگويند : غنائمى كه در جنگ به دست مسلمانان مىافتد موضوعاً غير از « فيئى » است كه خداوند آن را بوسيلهء آيهء مورد بحث به پيامبرش اختصاص داده است زيرا « فيىء » ، آن مالى را مىگويند كه بدون جنگ از كفار به دست آمده است و غنيمت مالى را مىگويند كه در جنگ از دشمن عايد شود .
بنابراين ، مفهوم اين دو آيه منافاتى با هم ندارند تا يكى را ناسخ ديگرى قرار دهيم و هر كدام حكم مستقل و جداگانهاى را در بر دارد كه در محل و مورد خود قابل اجرا و عمل است و نسخ نشده است .
نظر ما : گفتار محققين در اين مورد درست و بجا است و جاى بحثى در آن نيست و در تأييد نظريه محققين مىگوييم : ادعاى نسخ آيه با سيرهء و روش پيامبر سازگار نيست ، زيرا در هيچ تاريخى نيامده كه رسول خدا ( صلى الله عليه و آله و سلم ) غنائم جنگى را به خود و اقوامش اختصاص داده و به افرادى كه در جنگ شركت نمودهاند ، چيزى نداده باشد .
يكى ديگر از دلائل بطلان نسخ آيه اين است كه : مىگويند سورهء انفال قبل از سورهء حشر نازل گرديده است ، در صورتى كه چنين نيست و لااقل مؤخر بودن سورهء انفال مشكوك است . بنابراين ، آيه « غنيمت » كه در سورهء انفال است ، از نظر نزول ، بر آيه « فىء » كه در سورهء حشر مىباشد ، مقدم است ، در صورتى كه بايد
هامش
( 1 ) . الناسخ و السوخ ، نحاس 221