دوّم اينكه : الفاظ و كلمات قرآن كه نشاندهندهء حقيقت قرآن است ، تغييرپذير نبوده ، هيچ خلل ، زيادت و نقصانى در آن راه ندارد . بنابراين احتمال در اين جمله به مصون و محفوظ بودن قرآن از تحريف اشاره گرديده است .
4 - « قرآن گلستان و بوستان عدالت و دادگسترى است . » منظور از اين جمله اين است كه عدالت و دادگسترى به تمام معنا و با تمام جهات و جوانبش : عدالت در عقيده و افكار ، عدالت در عمل و اخلاق ، عدالت در قضا و داورى ، عدالت اجتماعى و انواع عدالتها در قرآن جمع گرديده ، از آنجا به جوامع بشرى سرازير مىگردد . پس قرآن مركز و محور عدالت و محل تجمع و پرورش نهال و درختان عدل و داد است .
5 - « قرآن اساس و زيربناى اسلام است . » منظور از اين جمله اين است كه ثبات و استحكام اسلام بر پاى قرآن است ، همانطور كه ديگ ، روى پايههاى اجاق قرار مىگيرد و محتوياتش پخته شده ، براى استفاد عموم مىشود .
6 - « قرآن وادىهاى پهناور حق است . » منظور آن حضرت از اين جمله اين است كه قرآن محل پرورش و نشو و نماى حق و حقيقت است . در اين جمله قرآن به وادىهاى وسيع ، هموار ، بىخطر و اطمينانبخش و حق نيز به نباتات ، گلها و سبزىهايى كه در آن وادى مىرويد تشبيه شده است .
در اين جمله به اين نكته اشاره شده است كه هر كس به غير قرآن تمسك جويد و از راه ديگر حق را پىجويى كند ، هرگز به آن نخواهد رسيد زيرا تنها قرآن است كه منبت و چمنزار حق است و حق را بهجز در قرآن در جاى ديگر نتوان يافت .
7 - « قرآن دريايى است كه آبكشان نتوانند ، آب آن را تمام كنند . » معناى اين جمله و جملات بعدش اين است : كسانى كه مىخواهند در فهم دقايق و معانى قرآن غور كنند نمىتوانند به عمق آن برسند و به مفاهيم قرآن احاطه پيدا كنند زيرا رموز و اسرار قرآن پايانناپذير و تمامناشدنى است .
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 44
مساهمون: السيد الخوئي
ص٤٤