« عاصم » با فتح آن ، قرائت نموده است . تولد حفص سال 90 وفاتش
سال 180 واقع گرديده است . « 1 »
نظر رجالشناسان دربارهء حفص : ابن ابى حاتم از عبدالله بن احمد بن حنبل از پدرش احمد بن حنبل نقل مىكند كه : حفص ، متروكالحديث و غيرقابل اعتماد است . « عثمان دارمى » و ديگران از ابن معين نقل نمودهاند كه : حفص مورد اعتماد نيست . ابن مدينى مىگويد : وى در نقل حديث ضعيف و غير قابل اطمينان است ، اين است كه من از وى به طور عمد حديث نقل نمىكنم . « بخارى » مىگويد : رجالشناسان او را ترك نمودهاند .
مسلم مىگويد كه : وى متروك است . نسائى مىگويد : او مورد اعتماد نيست و حديثهاى وى قابل ضبط نيست . « صالح بن محمد » گويد : احاديث وى قابل ضبط نيست زيرا تمام احاديثش دروغ و بىاساس مىباشد . به عقيدهء ابن خراش ، حفص دروغگو و متروك و كار وى حديثسازى بود و به عقيدهء ابن حيان ، حفص سند احاديث را تغيير مىداد و براى حديثهاى بىسند ، سند جعل مىنمود و واسطهها را به مأخذ حديث مىرسانيد . « ابن جوزى » در كتاب « موضوعات » از عبدالرحمان ابن مهدوى نقل مىكند كه او دربارهء حفص مىگويد : به خدا سوگند ! جايز نيست كه از وى روايتى نقل شود . « دارقطنى » مىگويد : حفص در نقل حديث ضعيف است . « ساجى » گويد : حفص از جملهء افرادى است كه حديثش از بين رفته ، در نزد وى بهجز مشتى دروغ باقى نمانده است . « 2 »
مؤلف : اين بود نظريهء رجالشناسان دربارهء حفص و اما بحث دربارهء راويان و نقلكنندگان از وى همان است كه در راويان قرائتهاى ديگر بيان شد كه راويان وى نيز افرادى مجهول و ناشناخته مىباشند .
هامش
( 1 ) . طبقات القراء 1 / 254
( 2 ) . تهذيب التهذيب 2 / 401 .