« وَ لَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَهءِ وَ لِلّهِ مِيرَاثُ السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ وَ اللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ » . ( آل عمران / 180 )
« آنان كه خداوند از فضل و كرم خويش ، نعمت و ثروت فراوان به آنان داده است ، از بذل و بخشش خوددارى مىكنند ،
خيال نكنند كه اين عمل به سود آنها است بلكه به ضرر آنها است ، زيرا همان اموال را به زودى همانند طوقى بر گردنشان مىافكنند و آنچه در آسمانها و زمين است ، ملك خاص و ماندگار خدا است و خداوند بر اعمال شما آگاه است . »
در برابر اين گروه آيات كه انسان را به بذل و بخشش تشويق مىكند ، آيات ديگرى نيز وجود دارد كه از اسراف و تبذير نهى كرده ، مردم را از مفاسد آن برحذر مىدارد و چنين مىگويد :
1 - « وَ لَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَايُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ » . ( انعام / 141 )
2 - « إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُوا إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ » . ( اسراء / 27 )
3 - « وَ لَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَهءً إِلَى عُنُقِكَ وَ لَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَّحْسُوراً » . ( اسراء / 29 )
1 - « و اسراف نكنيد زيرا كه خداوند مسرفان را دوست ندارد . »
2 - « اسراف كنندگان برادر شياطينند . »
3 - « نه دستت را بر بذل و بخشش ببند و نه آن را بيش از حد بگشا تا مورد سرزنش قرار گيرى و از زندگى فرومانى . »
2 - اعتدال در عفو و انتقام
قرآن انسان را به تحمل ، صبر و استقامت در برابر مصائب و مشكلات فرمان مىدهد . افراد صبور را مىستايد و به آنان پاداش بزرگى را نويد مىدهد و مىگويد :
بيان در علوم و مسائل كلى قرآن ( فارسى ) — صفحة 110
مساهمون: السيد الخوئي
ص١١٠