سپاسگزارى از خداى متعال ، به سبب منّتى كه با آفرينش فرستادهاش - كه براى جهانيان رحمت است - بر جهانيان نهاده است ، به شمار مىآيد .
نخستين كسى كه در شهر موصل بدين كار نيك دست زد ، ملّا عمر بن محمّد يكى از نيكان نامى است و حاكم شهر اربل و ديگران وى را در اين كار نيك ، پيروى كردند . خداى همهء ايشان را بيامرزاد . « 1 »
آرى ، اين داستان به تنهايى ، براى آگاهى از منزلت و بزرگى اين مرد در نزد اهل تسنّن ، بسنده است ؛ چرا كه كردار او پيش آنان حجّت و دليل رَوايى و بلكه فضيلت فعلى است و اينها همه پس از گذشت ساليانى بس دراز است كه دانشمندان و نيكان آمدهاند و رفتهاند و هيچ يك در سالگرد ميلاد پيامبر صلى الله عليه و آله به اين عمل دست نزدهاند . بنابراين ، پيروى از م لّا عمر در انجام اين عمل ، تنها به دليل باور بسيار سنّيان به ورع وى و اطمينان فراوانشان به ديندارى و صلاح اوست .
اعتبار كتاب « وسيلة المتعبّدين »
كتاب « وسيلة المتعبّدينِ » م لّا عمر ، نزد اهل سنّت ، از بهترين كتب فراهم آمده در سيرهء نبوى به شمار مىرود . دهلوى اين كتاب را در « أصول الحديث » ضمن كتابهاى سيره ، نام برده و آن را در رديف سيرهء ابن هشام و سيرهء ابن اسحاق ياد كرده است .
صدّيق حسن خان قنوجى در كتاب « الحطّة في ذكر الصحاح الستّة » مىنويسد :
احاديث تاريخ و سيره دو گونهاند : بخشى از آنها به آفرينش آسمان و زمين و حيوانات ؛ و بخش ديگر به شخص رسول خدا صلى الله عليه و آله و ياران گرامى و خاندان بزرگ او از گاه زادهشدن تا دم رفتن ، مىپردازند كه اين را « سيره » مىنامند ؛ مانند : سيرهء ابن اسحاق و سيرهء ابن هشام و سيرهء م لّا عمر ؛ و كتابهاى نوشته شده در اين زمينه بسيار پر شمارند .
ديگر دانشمندان ، فراوان ، از « وسيلة المتعبّدين » نقل و بدان اعتماد كردهاند .
كابلى در « الصواقع » مىگويد : بىگمان ، نفى وجوب محبّت اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله جز
هامش
( 1 ) . سبل الهدى و الرشاد فى سيرة خير العباد 1 / 362 - 365 .