شهرهاى بزرگ ، در ماه ميلاد نبىّ اكرم صلى الله عليه و آله گرد هم مىآيند و ضيافتهاى بديعى كه دربردارندهء كارهاى شادى بخش و عالى است ، ترتيب مىدهند و در شبهاى اين ماه ، صدقههاى گوناگون مىدهند و اظهار شادمانى مىكنند و در انجام كارهاى نيك ، فزونى مىبخشند و تاريخ تولّد گرامى حضرتش را بازخوانى مىكنند و بدينگونه ، از بركات اين روز شريف ، بهرهء بسيار مىبرند .
امام ، حافظ ابومحمّد ، عبدالرحمن بن اسماعيل ، معروف به ابوشامه ، در كتاب « الباحث على إنكار البدع و الحوادث » مىنويسد : ربيع نقل مىكند كه شافعى - رحمه اللَّه تعالى - گفته است :
نوپديد آمدهها دو گونهاند : آنهايى كه مخالف كتاب و سنّت و حديث و اجماعاند كه بدعت و گمراهىاند ؛ و آنهايى كه بر پايهء امر نيكى پديد آمدهاند و هيچ كس مخالف آنها نيست . اينها پديدههايى پسنديدهاند . عمر - رضي اللَّه عنه - دربارهء نماز [ تراويح ] در ماه رمضان گفته است : اين بدعتى نيكوست . مقصود وى اين بوده كه اين نماز چيزى است كه پيشتر نبوده و بعداً پديد آمده است و چون به وجود آمد ، تعاليم گذشته را نقض نكرد . بنابراين ، همگان در رَوايى بدعتهاى نيك و استحباب آنها و اميد ثواب براى كسانى كه با نيّت خير بدانها مىپردازند ، همداستاناند . آرى ، بدعتهاى نيك بدعتهايى هستند كه با بنيادهاى شرعى سازگار بوده و با هيچيك از آنها مخالف نباشند و انجام آنها حرامى شرعى را پيش نياورد ؛ مانند : ساخت منبرها و مهمانسراها و مدرسهها و كاروانسراها و . . . و كارهاى نيك ديگرى كه در صدر اسلام ، رايج نبوده است ؛ چرا كه اينها با آموزههاى سنّت نظير : انجام كارهاى نيك و همكارى در نيكوكارى و پرهيزگارى ، سازگار است .
از اين رو ، از نيكوترين بدعتها امورى است از اين قبيل كه در عصر ما پديد آمده اند ؛ همانها كه همه ساله در شهر اربل ، در سالگرد ميلاد پيامبر صلى الله عليه و آله انجام مىشود ؛ مانند : صدقهها و اعمال نيك گوناگون و زينت بستن و شادمانى كردن . زيرا اين كارها ، علاوه بر آنكه در بردارندهء نيكى به تهيدستان است ، نشان دهندهء دوستى و بزرگداشت و شكوهمندى رسول خدا صلى الله عليه و آله در دل انجام دهندهء آنهاست و
خلاصهء عبقات الانوار (حديث تشبيه) (فارسى) — صفحة 194
مساهمون: السيد مير حامد حسين الهندي
ص١٩٤