و از طبقهء ديگر : ابوبكر بن نقطه و ابن مدينى و ابوعبداللَّه محمّد بن عبدالواحد و . . . .
و از طبقهء ديگر : عبدالعظيم منذرى و رشيدالدين عطّار و ابن مسدى .
و از طبقهء ديگر : نووى و دمياطى و ابن طاهرى و عبيد اشعرى و . . . .
و از طبقهء ديگر : قاضى سعدالدين حارثى و حافظ ابوالحجّاج مزّى . . . .
و از طبقهء ديگر : حافظ ابوالعبّاس بن مظفّر و حافظ صلاحالدين علايى .
اينان خبرگان اين فن هستند . ما تعداد بسيارى از پيشوايان را ياد نكرديم و شمار قابل توجّهى از محدّثان را رها كرديم و تنها نام كسانى را كه گذشت ، آورديم تا توجّهات به سوى آنان و نه ديگران ، گردانيده شود . سپس كار به برچيده شدن اسانيد انجاميد و زيادهروى در آن ، نادانى و وسواس به شمار آمد . « 1 »
15 . اسنوى
: شافعى - خدا از او راضى باشد و خشنودش كند و به سبب او و همهء پيشوايان مسلمين ، ما را سود بخشد - به سبب سعادتى كه در برخى امور ، تنها نصيب اصحاب او و نه اصحاب سايرين شده ، بر ديگران برترى پيدا كرده است . از جمله آنكه : پيشوايان بزرگ حديث ، يا در شمار شاگردان وى هستند - كه حديث را بى واسطه از او گرفتهاند - يا در زمرهء كسانىاند كه مرجع اخذ حديث بودهاند . [ از اين دو گروه ، اين نامها را ياد مىكنيم ] : امام احمد ، ترمذى ، نسائى ، ابن ماجه ، ابن منذر ، ابن حبّان ، ابن خزيمه ، بيهقى ، حاكم ، خطابى ، خطيب و ابونعيم . « 2 »
16 . بدخشانى
: حاكم : گروهى از اهل حديث ، اين نام را گرفتهاند ؛ برخىشان به سبب رياست دنيوى و . . . برخى ديگر به سبب سرآمدى در حديث . از دستهء دوم ، دو تن هستند كه در شناخت حديث ، سرآمد معاصران خود شدند . يكى از آنها - كه بزرگتر از ديگرى است - حاكم ، ابواحمد ، محمّد بن محمّد بن احمد بن اسحاق نيشابورى است كه نامى از وى در اين كتاب نيامده است ؛ و ديگرى - كه مشهورتر است - حاكم ، ابوعبداللَّه ، محمّد بن عبداللَّه بن محمّد بن حمدويه نيشابورى ، صاحب « المستدرك على الصحيحين » ، « تاريخ نيشابور » و كتابهاى ديگر است . « 3 »
هامش
( 1 ) . طبقات الشافعيّة الكبرى 4 / 155 .
( 2 ) . طبقات الشافعيّه ، آغاز كتاب .
( 3 ) . تراجم الحفّاظ ، مخطوط .