توحيد كرامت داد و در ابتدا ايشان را بر توحيد خلق كرده :
فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها
« 1 » كه خداى ايشان را بر آن فطرت خلق كرد و سخن رسول خدا ( ص ) « كلّ مولود يولد على الفطرة و انّما ابواه يهوّدانه و ينصّرانه و يمجّسانه » : هر فرزند بر فطرت متولد مىشود و ثانيا پدر و مادرش او را يهود يا نصارى و يا مجوس مىنمايند . و سپس پيامبران را فرستاد و نور دين و هدايت را گسترانيد و ثالثا تحريض و ترغيب و ترهيب نمود رابعا امداد و الطاف و توفيق بر سعادت و كمك به آن نمود و نيز خداى تعالى است كه همه حيوانات را به مصالح ايشان راهنمايى مىكند و طلب روزى را به ايشان الهام مىنمايد و راه مسرت را به ايشان مىآموزد و اينكه چگونه از آفات و مضار دورى نمايند .
84 - الوفى :
به معناى آنست كه به عهد وفا مىكند و وعدهاش عمل مىشود .
85 - الوكيل :
متولى ما يعنى كسى كه به حفظ ما برپا خاست و همين معناى وكيل بر مال و ثروت مىباشد و گاهى به معناى معتمد و ملجا و توكل و اعتماد و التجا نيز مىآيد و گفتند يعنى كسى كه متكفل ارزاق بندگان است و مصالح ايشان را بر مىآورد و مىفرمايد
حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ
« 2 » يعنى در امور ما خوب كفيلى است امور را بر مىآورد .
86 - الوارث :
يعنى كسى كه همه ملكها و مالها بعد از فنا مالكان به وى مسترد مىگردد و خداى تعالى بعد از فناى همه خلق باقى است و املاك و مواريثشان ، بعد از مرگ به خدا مىرسد .
87 - البرّ :
يعنى كسى كه بر بندگانش مهربان است و به ايشان نيكى مىكند و نيكىاش به همه خلق مىرسد و گاهى برّ به معناى صادق مىآيد چنان كه گويند « برّت يمين فلان » فلانى در سوگند راستگو است ( قسم فلانى راست در آمد ) و صدقت فلان و برّ ، فلانى راست گفت .
88 - الباعث :
آنكه خلق را بعد از مرگ زنده مىكند و بعد از وفات باز مىگرداند و ايشان را
هامش
( 1 ) . 30 / روم ، 30 .
( 2 ) . 3 / آل عمران ، 173 .