را بشنوم و وقتى كه روز قيامت شد خداى تعالى مىفرمايد : بندهام مرا خواندى و اجابتت را به تاخير انداختم و ثوابت چنين و چنان است و در فلان گرفتارى مرا خواندى من اجابت تو را به تاخير انداختم و ثواب تو چنين و چنان است . در اين هنگام مؤمن آرزو مىكند كه اى كاش هيچ دعايى از او در دنيا به اجابت نمى رسيد چون كه ثواب نيكوى آن را مىبيند و از آن حضرت آمده است كه فرمود رسول خدا ( ص ) فرمود خداى تعالى بندهاى را رحمت كند كه از خدا درخواستى كرد و در دعا اصرار كرد ، خواه اجابت شود و خواه نه . و اين آيه را تلاوت كرد
وَ لَمْ أَكُنْ بِدُعائِكَ رَبِّ شَقِيًّا
« 1 » . و از آن حضرت آمده است كه فرمود : خداى تعالى درخواستكننده مصرّ را دوست دارد . و كعب الاحبار گفت : در تورات آمده : اى موسى هر كس مرا دوست داشته باشد از يادش نمىروم و هر كس حاجتى را طلب كند در سؤال از آن اصرار كند . اى موسى ! من از خلقم غافل نيستم ولى دوست دارم كه به ملايكه خويش آه و زارى و دعاى بندگانم را بشنوانم و ملايكه حافظ ببينند كه بنى آدم به من نزديكى مىنمايند و به چيزى كه من ايشان را قدرت دادم و مسبّبش بودم . اى موسى ! به بنى اسرائيل بگو نعمت شما را عاصى نكند ، زيرا به زودى از دستتان در مىرود و از شكر غفلت نكنيد كه خوارى شما را فرو مىگيرد و در دعا اصرار كنيد رحمت بواسطه اجابت دعا شما را در بر مىگيرد و عافيت بر شما گوارا مىشود . و از امام باقر ( ع ) آمده كه فرمود : بنده مؤمنى اصرار در گرفتن حاجت خويش نمىكند جز آنكه خداى تعالى حاجت او را برآورده مىكند .
و از منصور صيقل روايت شده : به ابى عبد الله عرض كردم آيا ممكن است كسى خدا را بخواند و خداى اجابتش كند ولى آن را تا مدتى به تاخير بياندازد ، منصور گفت : امام صادق ( ع ) در جوابم فرمود : بله عرض كردم علت آن چيست ؟ آيا به خاطر اين است كه دعاى بيشترى كند ؟
فرمود بله . و از اسحاق بن عمار روايت شده گفت : به امام صادق ( ع ) عرضه داشتم : آيا دعاى كسى به اجابت مىرسد ولى به تاخير مىافتد ؟ فرمود بله تا بيست سال . و از هشام بن سالم از امام صادق عليه السلام روايت شده كه فرمود بين كلام خدا كه به موسى و هارون فرمود
قَدْ أُجِيبَتْ دَعْوَتُكُما
« 2 » دعاى شما را اجابت كردم . تا فرعون را خداوند به عذابش فرو گيرد ، چهل سال فاصله شد .
و از ابى بصير از آن حضرت روايت شد كه فرمود : مؤمن خداى تعالى را مىخواند و اجابت
هامش
( 1 ) . 19 / مريم ، 4 .
( 2 ) . 10 / يونس ، 89 .