تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح المنظومة — صفحة 6

مساهمون:

ص٦
وى صاحب كرامات بوده است . « 7 » باآنكه از حيث علم وعمل سرآمد تمام معاصرينش بود ولى هيچگاه گرد مسند قدرت ومرجعيّت ويا قطبيت ومريد بازى نگشت . از وجوهات شرعيه ، هيچگاه استفاده نكرد . معاش وى همواره از درآمدى كه از املاك موروثى ، نصيبش شده بود تأمين مىشد وبيشتر آن را نيز صرف مساكين وفقرا مىنمود . غذاى وى بسيار ساده بود وهمواره لباسى رنگ پريده به تن داشت . كتابخانه شخصىاش بسيار كوچك ومحدود بود . باآنكه قدرتمداران وبويژه ناصر الدين شاه قاجار خود را از مريدان وى مىشمردند ، ولى هيچگاه اعتنايى به حكومت قدرتمندان ننمود . خود را از فتنه‌گريهاى سياسي بدور داشت وهرگز مفتون نگشت . تجليل وى در برخى از آثارش « 8 » از ناصر الدين شاه ، بواسطة ساده‌دلى وبىاطلاعى وى از أمور پيچيده سياسي وحكومتى بوده است نه به لحاظ وابستگى . زندگانى بىآلايش وتقواى أو بهترين گواه اين مدعاست . مجموعه اين مسائل ، باعث محبوبيّت فوق العادة وى نزد خاص وعام گرديده بود . آوازه وشهرت وى نه تنها در جاى جاى إيران پيچيده ، بلكه أفق آن مرزها را نيز درهم شكسته وفراتر از سرزمينش تابيدن گرفته بود .

ج - مكتب سبزوارى :

سبزوارى را نمىتوان طراح ومبتكر مكتب فلسفي خاصي در تاريخ فلسفه اسلامى إيران بر شمرد ، بلكه وى تنها يكى از پيروان بزرگ وشارحين كم‌نظير حكمت متعاليه ملا صدرا يا فلسفه اصالت وجود است . اين بدان معنا نيست كه وى فقط يك مقلّد صرف باشد ويا هيچگونه نوآورى از خود بهمراه نداشته باشد . خدمتي كه وى به اين مكتب وحيات آن در إيران وجهان نمود ، فراموش ناشدني است . أو همانند ملا صدرا بنيانگذار مكتب اصالت وجود ، همه تلاش خود را صرف ايجاد وحدت بين چهار مكتب مشاء ، اشراق ، عرفان وشريعت نمود . وى اين امر را از سر اعتقاد قلبي وبا آگاهى كامل به نتايج آن انجام داد واين امتزاج را بسيار لازم وميمون مىدانست .
شرح
( 7 ) - از وى كرامات بسيارى نقل شده است ، از جمله آنكه ، مرحوم آية اللّه حاج شيخ عبد النبي نوري از مراجع بزرگ تقليد ، ساكن تهران نقل فرموده‌اند كه در أوائل جوانى مدتي بطور بسيار پنهانى به تحصيل علم كيميا پرداخته بودم كه هيچكس جز من وخداى من از آن اطلاع نداشت . وقتي عازم مشهد شدم پس از اتمام زيارة با عده‌اى از همراهان ، جهت ملاقاة با حاجى به سبزوار رفتيم ، پس از پايان ملاقاة ، حاجى مرا به تنهايى گوشه‌اى احضار نمود وگفت : آن عمل پنهانى را ترك كن . اين مطلب را مرحوم شعرانى بلاواسطه از وى در مقدمه اسرار الحكم ( ص 20 ، چاپ اسلاميه ) نقل نموده است . كرامات ديگرى را كنت دو گوبينو وادوارد براون وديگران از وى نقل نموده‌اند . ( 8 ) - در مقدمه اسرار الحكم ورساله هداية الطالبين ، به تمجيد وستايش فراوان از ناصر الدين شاه پرداخته است .
شرح المنظومة — صفحة 6 | حسن حسن زاده آملى / ملا هادي السبزواري