الامَّةِ حُكّاماً يَجُورُونَ ، أما إنّهُ لم يَعنِ حُكّامَ أهلِ العَدلِ ولكنَّهُ عَنى حُكّامَ أهلِ الجَورِ .
يا أبا محمّدٍ ، إنّهُ لو كانَ لكَ على رجُلٍ حَقٌّ فَدَعَوتَهُ إلى حُكّامِ أهلِ العَدلِ فَأبى علَيكَ إلّاأن يُرافِعَكَ إلى حُكّامِ أهلِ الجَورِ لِيَقضُوا لَهُ لَكانَ مِمَّن حاكَمَ إلَى الطاغوتِ ، وهُو قَولُ اللَّهِ عَزَّوجلَّ :
« أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ . . . »
. « 1 »
( انظر ) وسائل الشيعة : 18 / 2 باب 1 .
3303 . قُضاةُ الحَقِّ
الكتاب :
« إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها وَإِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ سَمِيعاً بَصِيراً » .
« 2 »
« وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ » .
« 3 »
الحديث :
16933 رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : المُقسِطُونَ عندَ اللَّهِ يَومَ
شرح
بدان كه مقصود خداوند [ در اين آية ] داوران عادل نيست ، بلكه مقصودش حكّام وداوران ستمگر [ وحق كُش ] است .
اى ابا محمّد ! اگر بر عهدهء كسى حقّى داشتى وأو را به داورى نزد داوران عادل فرا خواندى وأو نپذيرفت واصرار كرد دعوا را نزد حاكمان ستمگر بُرد تا به نفع أو داورى كنند ، اين شخص از جمله كساني است كه داورى را بهنزد طاغوت برده است وخداوند عزّوجلّ مىفرمايد : « آيا نديدهاى كساني را كه مىپندارند . . . » .
3303 . داورانِ به حقّ
قرآن : « خدا به شما فرمان مىدهد كه أمانتها را به صاحبان آنها باز گردانيد وچون ميان مردم داورى كرديد ، عادلانه داورى كنيد . در حقيقت نيكو چيزى است كه خدا شما را به آن پند مىدهد . خدا شنواى بيناست » . « وهر گاه داورى كردى ، ميان آنها عادلانه داورى كن كه خداوند دادگران را دوست مىدارد » . حديث : 16933 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : دادگرانِ از نظر خداوند ، در روز قيامت بر فراز منبرهاى نوراني درهامش
( 1 ) . الكافي : 7 / 411 / 3 .
( 2 ) . النساء : 58 .
( 3 ) . المائدة : 42 .