ويُقلِعَ مُقلِعٌ ، ويَتَذَكَّرَ مُتَذَكِّرٌ ، ويَزدَجِرَ مُزدَجِرٌ . وقَد جَعَلَ اللَّهُ سُبحانَهُ الِاستِغفارَ سَبَباً لِدُرورِ الرِّزقِ ، ورَحمَةِ الخَلقِ ، فَقالَ سُبحانَهُ :
« اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفَّاراً * يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً * وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَلْ لَكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهاراً » .
« 1 »
فَرَحِمَ اللَّهُ امرَأً استَقبَلَ تَوبَتَهُ ، وَاستَقالَ خَطيئَتَهُ ، وبادَرَ مَنِيَّتَهُ . « 2 »
16107 عنه عليه السلام - فِي الحِكَمِ المَنسوبَةِ إلَيهِ - : ما ضَرَبَ اللَّهُ العِبادَ بِسَوطٍ أوجَعَ مِنَ الفَقرِ . « 3 »
16108 الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : كانَ أبي عليه السلام يَقولُ : إنَّ اللَّهَ قَضى قَضاءً حَتماً أن لا يُنعِمَ عَلَى العَبدِ بِنِعمَةٍ فَيَسلُبَها إيّاهُ ، حَتّى يُحدِثَ العَبدُ ذَنباً يَستَحِقُّ بِذلِكَ النِّقمَةَ . « 4 »
16109 عنه عليه السلام : أيُّما ناشٍ نَشَأَ في قَومِهِ ثُمَّ لَم يُؤَدَّب عَلى مَعصِيَتِهِ ، كانَ اللَّهُ عزّ وجلّ أوَّلُ ما يُعاقِبُهُم فيهِ أن يَنقُصَ مِن أرزاقِهِم . « 5 »
شرح
مىآزمايد ؛ تا توبه كننده توبه كند ، گناهكار از گناه باز ايستد ، پند گيرنده پند گيرد ، وآن كه ارادهء گناه كرده منزجر شود .
خداوند ، آمرزش خواستن را سبب فراوانىِ روزى ورحمت بر آفريدگان قرار داده ، كه فرمايد : « از پروردگارتان آمرزش بخواهيد ، كه أو همواره آمرزگار است * تا آسمان را بر شما بارنده فرستد * وشما را به مالها وپسران يارى كند وبه شما بوستانها دهد وبرايتان جوىها پديد آورد » . پس خداوند رحمت كند كسى را كه به توبه روى آورد واز خطاهاى خود بخشش طلبد وبر مرگ خود پيشى گيرد [ / تداركِ امر آخرت كند ] .
16107 امام علي عليه السلام - در كلمات حكيمانهء منسوب به أو - : خداوند ، بندگان را با تازيانهاى درد آورتر از فقر نمىزند .
16108 امام صادق عليه السلام : پدرم مىفرمود : « همانا خداوند حكم قطعي فرموده كه هرگاه نعمتي به بندهاى داد ، ديگر آن را از وى نستانَد ، مگر اين كه آن بنده گناهى مرتكب شود كه سزاوار چنين مجازاتى گردد .
16109 امام صادق عليه السلام : هر گاه نوجوانى در ميان قومي رشد كند [ وگناه مرتكب شود ] وبه سبب گناهش تأديب نشود ، نخستين مجازات خداوند براي آن قوم اين است كه روزىشان را مىكاهد .
هامش
( 1 ) . نوح : 10 - 12 .
( 2 ) . نهج البلاغة : الخطبة 143 .
( 3 ) . شرح نهج البلاغة : 20 / 301 / 444 .
( 4 ) . الكافي : 2 / 273 / 22 عن أبي عمرو المدائني وص 274 / 24 عن سماعة نحوه .
( 5 ) . ثواب الأعمال : 223 عن الحسين بن سالم .