وأصحابٌ ، يأخُذونَ بسُنَّتِهِ ويَقتَدونَ بأمرِهِ ، ثُمَّ إنَّها تَخلُفُ مِنهُم مِن بَعدِهِم خُلوفٌ يَقولونَ ما لا يَفعَلونَ ، ويَفعَلونَ ما لا يُؤمَرونَ ، فمَن جاهَدَهُم بيَدِهِ فهُوَ مُؤمِنٌ ، ومَن جاهَدَهُم بلِسانِهِ فهُوَ مُؤمِنٌ ، ومَن جاهَدَهُم بِقَلبِهِ فهُوَ مُؤمِنٌ ، لَيسَ وَراءَ ذلكَ مِنَ الإيمانِ حَبَّةُ خَردَلٍ . « 1 »
12904 . الإمامُ عليٌّ عليه السلام : إذا رَأى أحَدُكُمُ المُنكَرَ ولَم يَستَطِعْ أن يُنكِرَهُ بِيَدِهِ ولِسانِهِ وأنكَرَهُ بِقَلبِهِ ، وعَلِمَ اللَّهُ صِدقَ ذلكَ مِنهُ ، فقَد أنكَرَهُ . « 2 »
12905 . عنه عليه السلام - لِرَجُلٍ قَطَعَ خُطبَتَهُ وقالَ : حَدِّثنا عَن مَيِّتِالأحياءِ - : مُنكِرٌ لِلمُنكَرِ بقَلبِهِ ولِسانِهِ ويَدَيهِ فخِلالُ الخَيرِ حَصَّلها كُلَّها ، ومُنكِرٌ لِلمُنكَرِ بقَلبِهِ ولِسانِهِ وتارِكٌ لَهُ بِيَدِهِ فخَصلَتانِ مِن خِصالِ الخَيرِ ، ومُنكِرٌ لِلمُنكَرِ بقَلبِهِ وتارِكٌ بلِسانِهِ ويَدِهِ فخَلَّةٌ مِن خِلالِ الخَيرِ حازَ ، وتارِكٌ لِلمُنكَرِ بقَلبِهِ ولِسانِهِ ويَدِهِ فذلكَ مَيِّتُ الأحياءِ . « 3 »
12906 . عنه عليه السلام - لَمّا سُئلَ عَن مَيِّتِ الأحياءِ وهُوَ
شرح
كه در ميان آنها أو را حواريان ويارانى بودند كه به سنت أو عمل مىكردند واز فرمان أو پيروى مىنمودند ، اما بعد از آنها عدّهاى جانشينشان شدند كه به آنچه مىگفتند خود عمل نمىكردند وكارهايى مىكردند كه به آنها دستور داده نشده بود . پس ، هر كه با دست خويش با آنان مبارزه كرد ، مؤمن بود وهر كه با زبانش با آنان مبارزه كرد مؤمن بود وهر كه قلباً با آنان مبارزه نمود ، مؤمن بود . هر كه چنين نكرد به اندازهء دانهء خردلى ايمان نداشت .
12904 امام علي عليه السلام : هر يك از شما كه كار زشت را ببيند ونتواند با دست وزبان خويش به آن اعتراض كند ، ولى در دل انكارش كند وخدا بداند كه راست مىگويد ، وى آن زشتكارى را انكار كرده است .
12905 امام علي عليه السلام - در پاسخ به مردى كه سخنرانى امام علي عليه السلام را قطع كرد وگفت : از مردهء در ميان زندگان براي ما سخن بگو - فرمود :
كسى كه منكر را با قلب وزبان ودستش انكار كند ، همهء خصلتهاى نيك را فرا چنگ آورده است وكسى كه منكر را با قلب وزبانش انكار كند وبا دست در صدد تغييرش برنيايد ، دو خصلت نيك را به دست آورده است وكسى كه منكر را با قلبش انكار كند وبا زبان ودست به آن كارى نداشته باشد ، يكى از خصلتهاى نيك را دارا شده است وكسى كه با قلب وبا زبان وبا دست خود به منكر كارى نداشته باشد ، أو مردهاى است در ميان زندگان .
12906 امام علي عليه السلام - در حالي كه مشغول سخنرانى
هامش
( 1 ) . كنز العمّال : 5532 ، الترغيب والترهيب : 3 / 226 / 10 .
( 2 ) . غرر الحكم : 4152 .
( 3 ) . بحار الأنوار : 100 / 82 / 43 .