يَخطُبُ - : نَعَم ، إنَّ اللَّهَ بَعَثَ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرينَ ومُنذِرينَ ، فصَدَّقَهُم مُصَدِّقونَ ، وكَذَّبَهُم مُكَذِّبونَ ، فيُقاتِلونَ مَن كَذَّبَهُم بِمَن صَدَّقَهُم فيُظهِرُهُمُ اللَّهُ ، ثُمّ يَموتُ الرُّسُلُ فتَخلُفُ خُلوفٌ ، فمِنهُم مُنكِرٌ لِلمُنكَرِ بيَدِهِ ولِسانِهِ وقَلبِهِ ، فذلكَ استَكمَلَ خِصالَ الخَيرِ .
ومِنهُم مُنكِرٌ لِلمُنكَرِ بلِسانِهِ وقَلبِهِ تارِكٌ لَهُ بيَدِهِ ، فذلكَ خَصلَتانِ مِن خِصالٍ الخَيرِ تَمَسَّكَ بِهِما وضَيَّعَ خَصلَةً واحِدَةً وهِيَ أشرَفُها .
ومِنهُم مُنكِرٌ لِلمُنكَرِ بقَلبِهِ تارِكٌ لَهُ بيَدِهِ ولِسانِهِ ، فذلكَ ضَيَّعَ شَرَفَ الخَصلَتَينِ مِنَ الثَّلاثِ وتَمَسَّكَ بِواحِدَةٍ .
ومِنهُم تارِكٌ لَهُ بلِسانِهِ وقَلبِهِ ويَدِهِ فذلكَ مَيِّتُ الأحياءِ . « 1 »
12907 . عنه عليه السلام : مَنتَرَكَ إنكارَ المُنكَرِ بقَلبِهِ ويَدِهِ ولِسانِهِ فهُوَ مَيِّتٌ بَينَ الأحياءِ . « 2 »
12908 . عنه عليه السلام : أوَّلُ ما تُغلَبونَ عَلَيهِ مِنَ الجِهادِ ، الجِهادُ بِأيديكُم ثُمّ بِألسِنَتِكُم ثُمّ بِقُلوبِكُم ،
شرح
بود در پاسخ به سؤال : مردهء در ميان زندگان كيست ؟ - فرمود : آرى ، خداوند پيامبران را نويد دهنده وبيم دهنده فرستاد . پس ، تصديقگران ، آنها را تصديق كردند وتكذيبكنندگان تكذيب . سپس تكذيب كنندگان با تصديق كنندگان به جنگ بر مىخيزند وخداوند تصديق كنندگان را پيروز مىگرداند . پس از مدّتى پيامبران چشم از جهان فرو مىبندند ودر ميان جانشينان ونسلهاى بعد آنان افرادى در برابر زشتكارى با دست وزبان ودل اعتراض مىكنند . اينان همهء خصلتهاى خوب را در خود جمع كردند .
بعضي ديگر در برابر زشتكارى با زبان ودل اعتراض مىكنند وبا دست خود به آن كارى ندارند ، كه اين خود دو خصلت خوب است كه اين عدّه فرا چنگ آوردند وخصلت ديگر را ، كه برتر است ، از دست دادند .
عدّهاى منكَر را در دل انكار مىكنند وبا دست وزبان خود كارى به آن ندارند . اينان دو خصلت ارزشمند از اين سه خصلت را از دست دادند ويكى را گرفتند . بعضي هم نه با زبان ونه با دست ونه با دل خويش به زشتكارى اعتراض نكردند . اينان مردگانى هستند در ميان زندگان .
12907 امام علي عليه السلام : كسى كه در برابر منكر با دل ودست وزبان خويش اعتراض نكند ، أو مردهاى است در ميان زندگان .
12908 امام علي عليه السلام : نخستين درجه از جهاد كه از آن باز مىمانيد ، جهاد با دستان شماست .
سپس جهاد با زبانهايتان وآن گاه جهاد با
هامش
( 1 ) . كنز العمّال : 44216 .
( 2 ) . تهذيب الأحكام : 6 / 181 / 374 .