القلبِ ، وغَيَّبَها عنِ البَصَرِ ، وكَذلكَ مَن أبغَضَ شَيئاً أبغَضَ أن يَنظُرَ إلَيهِ ، وأن يُذكَرَ عِندَهُ .
ولقد كانَ في رسولِ اللَّهِ صلى الله عليه وآله ما يَدُلُّكَ على مَساوِئِ الدنيا وعُيوبِها ، إذ جاعَ فيها مع خاصَّتِهِ ، وزُوِيَتْ عَنهُ زَخارِفُها مَع عظيمِ زُلفَتِهِ ، فَلْيَنظُر ناظِرٌ بعقلِهِ ، أكرَمَ اللَّهُ محمّداً بذلكَ أم أهانَهُ ؟ فإنْ قالَ : أهانَهُ فقد كَذَبَ واللَّهِ العظيمِ بالإفكِ العظيمِ ، وإنْ قال :
أكرَمَهُ فَلْيَعلَمْ أنَّ اللَّهَ قد أهانَ غيرَهُ حيثُ بَسَطَ الدنيا لَهُ ، وزَواها عن أقرَبِ الناسِ مِنهُ .
فَتَأسّى مُتَأسٍّ بِنَبِيِّهِ ، واقتَصَّ أثَرَهُ ، ووَلَجَ مولَجَهُ ، وإلّا فلا يَأمَنِ الهَلَكَةَ ، فإنَّ اللَّهَ جَعَلَ محمّداً صلى الله عليه وآله عَلَماً للسّاعَةِ ، ومُبَشِّراً بالجَنَّةِ ، ومُنذِراً بالعُقوبةِ ، خَرَجَ مِنَ الدنيا خَميصاً ، ووَرَدَ الآخرةَ سَليماً .
لَم يَضَع حَجَراً على حَجَرٍ حتّى مَضى لسبيلِهِ ، وأجابَ داعيَ ربِّهِ ، فما أعظَمَ مِنّةَ اللَّهِ عِندَنا حِينَ أنعَمَ علَينا بِهِ سَلَفاً نَتَّبِعُهُ وقائداً نَطَأُ عَقِبَهُ . « 1 »
شرح
پس ، دنيا را از جان خود بيرون راند واز دلش دور كرد واز چشمانش پنهان ساخت .
آرى ، اينچنين است كسى كه چيزى را دشمن بدارد ، از نگاه كردن به آن واز اين كه ياد ونام آن در حضورش برده شود ، نفرت دارد .
راه ورسم [ نيك ] رسول خدا صلى الله عليه وآله تو را رهنمون مىشود كه بديها وعيبهاى دنيا را ببينى ؛ چه ، أو ونزديكانش ، در دنيا هميشه گرسنه بودند وبا اين كه مقام ومنزلت عظيمى داشت ، زيب وزيورهاى دنيا از أو دور نگه داشته شد ؛ پس هر بينندهاى ، بايد با ديدهء خِرد خود بنگرد وببيند كه آيا خداوند با اين كار ، محمّد را تكريم كرد يا تحقير ؟ اگر بگويد : أو را تحقير كرده است ، سوگند به خداوند بزرگ كه دروغ گفته وبهتان بزرگى زده است واگر بگويد : أو را گرامى داشته است ، پس بداند كه خداوند ديگران را خوار وحقير كرده است كه دنيايى را كه از نزديكترين ومقرّبترين افرادِ خود باز گرفته ، براي آنان گسترده است .
پس ، آن كه خواهان پيروى است ، از پيامبر خود سرمشق گيرد وگام در جاى گامهاى أو گذارد وهر جا كه أو درآمده است ، درآيد وگرنه از تباه شدن أيمن نباشد ؛ زيرا خداوند ، محمّد صلى الله عليه وآله را نشانهء قيامت قرار داد وبشارت دهندهء بهشت وبيم دهنده از كيفر وعقوبت . أو با شكم گرسنه از دنيا رفت وبا سلامت به آخرت قدم گذاشت . تا زماني كه عمرش به سر آمد ودعوت پروردگارش را أجابت كرد سنگى روى سنگ نگذاشت . چه منّت بزرگى خداوند بر ما نهاده كه نعمت وجود آن حضرت را به ما ارزانى داشت كه پيشرُوى است كه ما پيرو اوييم وپيشگامى است كه گام در جاى گام أو مىنهيم .
هامش
( 1 ) . نهج البلاغة : الخطبة 160 .