1615 عنه عليه السلام : المرءُ بأصغَرَيْهِ : بقلبِهِ ولسانِهِ ، إنْ قاتَلَ قاتَلَ بجَنانٍ ، وإن نَطقَ نَطقَ ببَيانٍ . « 1 »
1616 . عنه عليه السلام : للإنسانِ فَضيلَتانِ : عَقلٌ ومَنْطقٌ ، فبِالعقلِ يَستفيدُ وبالمَنطقِ يُفيدُ . « 2 »
1617 . عنه عليه السلام : أصلُ الإنسانِ لُبُّهُ ، وعَقلُهُ دِينُهُ ، ومُروّتُهُ حيثُ يَجعَلُ نَفسَهُ . « 3 »
1618 . عنه عليه السلام : المرءُ يُوزَنُ بقولِهِ ويُقَوَّمُ بفعلِهِ . « 4 »
1619 . عنه عليه السلام : المرءُ بفِطنتِهِ لا بصُورَتِهِ ، المرءُ بِهمّتِهِ لا بِقُنيَتِهِ . « 5 »
( انظر ) الكمال : باب 3480 .
321 . صِفَةُ الإنسانِ الكامِلِ
1620 . الإمامُ عليٌّ عليه السلام : قد أحيا عَقلَهُ وأماتَ نَفسَهُ ، حتّى دَقَّ جليلُهُ ، ولَطُفَ غليظُهُ ، وبرَقَ لَه لامعٌ كثيرُ البَرقِ ، فأبانَ لَه الطَّريقَ ، وسلكَ بهِ السَّبيلَ ، وتَدافَعَتهُ الأَبوابَ إلى بابِ السَّلامَةِ وَدارِ الإِقامَةِ ، وثَبَتَت رِجلاهُ بِطُمَأنينَةِ بَدَنِهِ في قَرارِ الأمنِ والرّاحَةِ بِمَا استَعمَلَ قَلبَهُ وأَرضَى رَبَّهُ . « 6 »
1621 . عنه عليه السلام : ما بَرِحَ للَّهِ - عَزّتْ آلاؤهُ - في
شرح
1615 . امام علي عليه السلام : ارزش انسان به دو عضو كوچك اوست : دلش وزبانش . با دل [ قوى ] به ميدان جنگ پا مىنهد وبا زبان به عرصهء بيان .
1616 . امام علي عليه السلام : انسان دو فضيلت دارد : خِرد وسخن . با خرد ، بهره مىستاند وبا سخن ، بهره مىرساند .
1617 . امام علي عليه السلام : أصل وتبار انسان ، دل اوست وخردش دين أو ومردانگىاش جايگاهى است كه خود را در آن قرار دهد .
1618 . امام علي عليه السلام : انسان با گفتارش اندازهگيرى مىشود وبا كردارش ارزشيابى .
1619 . امام علي عليه السلام : [ ارزش ] انسان به هوش اوست ، نه به شكل وشمايلش ؛ [ ارزش ] انسان به همّت اوست نه به مال واندوختهاش .
321 . ويژگى انسان كامل
1620 . امام علي عليه السلام : همانا خرد خويش را زنده گردانْد ونفس خود را ميرانْد چندان كه [ اندام ] درشت أو نزار شد وخشونتش ( درشتىاش ) به لطافت گراييد . درخشندهاى پر نور بر وى تأبيد وراه را برايش روشن ساخت وأو را در راه [ راست ] به پيش راند واز درى به درى برد تا به در سلامت كشاند ، وخانهء أقامت ودو پاى أو در قرارگاه ايمنى وآسايش استوار گردديد به آرامشى كه كه در بدنش پديدار گرديد ، بدانچه دل خود را در آن به كار بُرد ، وپروردگار خويش را راضى گرداند . 1621 . امام علي عليه السلام : همواره خدا را - كههامش
( 1 ) . غرر الحكم : 2089 .
( 2 ) . غرر الحكم : 7356 .
( 3 ) . بحار الأنوار : 1 / 82 / 2 .
( 4 ) . غرر الحكم : 1848 .
( 5 ) . غرر الحكم : 2166 - 2167 .
( 6 ) . نهج البلاغة : الخطبة 220 .