مركز خورشيد است . أكثر الكترونها وپوزيترونها ناپديد شدهاند جهان ديگر بقدرى سرد شده كه هستههاى تريتيوم هيليوم 3 وهيليوم نيز مىتوانند دوام بياورند . اينك موازنه نوترون پروتونى حدود 14 درصد نوترون و 86 درصد پروتون است . در اين مرحله واقعه مهمى روى مىدهد دماء به نقطهاى نزول مىكند كه ذرهء دوتريوم هم بتواند دوام بياورد . همينكه تنگناى دو تريومى پشت سر گذاشته مىشود . يعنى هستههاى سنگينتر هم مىتوانند به سرعت از طريق زنجيرهاى واكنشهاى دو ذرهاى ساخته شوند . ولى هنوز هستههاى پنج يا هشت ذرهاى وجود ندارد ولى تقريبا همه نوترونهاى باقيمانده صرف طبخ هستههاى هيليوم مىشوند .
اكنون موازنه نوترون - پروتونى 13 درصد نوترون و 87 درصد پروتون است .
اينك دماء جهان به 30 ميليون درجه كلوين رسيده حالا ديگر همه الكترونها وپوزيترونها جز مقدار كمي ( يك در هزار ميليون ) است وفرايندهاى هستهاى تقريبا متوقف شدهاند اكنون ذرات هستهاى عمدتا يا در هستههاى هيليومند يا به صورت پروتونهاى آزاد ( هستههاى هيدروژن ) ونسبت وزنى هيليوم 22 تا 28 درصد است در برابر هر پروتون آزاد .
با توجه به سير نزولى دماء وتحولات گوناگون در زمان طولانى وفقدان الكترونهاى آزاد محتويات جهان در برابر أشعة شفاف خواهد ساخت وگسيخت مادة وأشعة از يكديگر وقت آن رسيده طبع مواد بيابان رسيده وآن ابر يكپارچه داغ كه تمام جهان را پر كرده دفعتا متلاشى گشته ( انفجار بزرگ ) وپارههاى منفجره آن از يكديگر جدا شوند واز قطعات متلاشىشده در فاصلههاى بىنهايت دور ميليونها كهكشان وآسمانهاى بيليارد بيليارد ستاره وخوشهها وسحابىها وغيره بزرگ وكوچك به وجود آيد . وتقريبا دهها ميليون سال بعد يا بيشتر وكمتر موجودات زنده بازسازى اين داستان را به وجود آورند .
كهكشانها در قرآن ( فارسي ) — صفحة 341
مساهمون: لطف على سليمى
ص٣٤١