پيدايش ذرات بنيادى در جهان آغازين
بازهم جهت تحقيق وآشنايى بيشتر در نحوهء پيدايش مواد أولية جهان هستى ، بهتر است كتابهاى كيهان شناختى دانشمندان را در زمينهء أنواع ذرّات بنيادى بررسى نموده ، پس از بدست آوردن اطلاعات لازم از محتويات اين كتابها كه خاطره آن به شانزده ميليارد سال قبل بر مىگردد ، آنها را با گفتار گهربار مولاي متقيان در خطبههاى نهج البلاغة كه بعدا مىآيد مقايسه وتطبيق نماييم .
آقاى استيون واينرگ ، أستاذ دانشگاه وبرندهء جايزه نوبل سال 1979 در فيزيك ، در كتاب « انبساط جهان » نحوهء پيدايش وتكثير ذرّات بنيادى از طريق برخوردها وحركات عناصر وتغيير وتحولات وخنثىسازى وايجاد گازها وابرهاى داغ مادة وسپس انفجار بزرگ آن كه اسم اين امر را دوران « دستور طبخ يك جهان سوزان » مىنامد . چنين مىنويسد :
فوتونها
وقتي كه يك فوتون منفرد جهان را در مىنوردد ، چه بسر آن مىآيد ؟
تا جائى كه به جهان كنونى مربوط است تقريبا هيچ .
ظاهرا نور اجرامى كه به فاصلهء / 000 / 10 ميليون سال نوري از ما قرار دارند ، بىعيب ونقص به ما مىرسد . ازاينرو هر مادهاى كه در فضاى ميان كهكشانى وجود دارد ، بايد از نظر فوتونها به قدر كافى شفاف باشد كه فوتونها بتوانند بخش قابل ملاحظهاى از عمر جهان را عبور از آن سپرى كنند بىآنكه پخش يا جذب شوند . امّا تغيير مكانهاى سرخ كهكشانهاى دور دست ما را از انبساط جهان آگاه مىسازد . پس محتواى جهان بايد زماني در گذشته بسيار متراكمتر از حال حاضر بوده باشد . اگر ستارهاى متراكم شود ، معمولا دماى آن افزايش مىيابد ، پس مىتوان نتيجة گرفت كه مادة جهان نيز « در مرحلهء انبوه » در گذشته بسيار گرمتر بوده است .