يكديگر قرار گرفتن تكتك اجرام اين دو گروه در مجموعههاى منظومهاى وسپس در جامعههاى بسيار وسيع وعظيمتر به نام كهكشانها لازم وملزوم يكديگر است تا يك زندگى دستهجمعى داشته وبه حيات خود ادامه دهند . لذا در آية 12 مىفرمايد :
فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ
.
سپس أمور خلقت تمام اجرام مكوّنهء سماوات هفتگانه را در دو دوره مقتضى فرمود . يعنى تمام اجرام ساختهشده عالم هستى را كه در هفت تا سماوات مستقر شده همه را در دو دوره از ( في ستة أيام ) كارسازى وانجام داده است .
چون واژه ( سماء ) بمعنى يك كهكشان است وكلمه ( سماوات ) جمع كل سماء يعنى همه كهكشانهاى آسمان مىباشد در اينجا چون جمله
( فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ )
با عدد هفت هم متعدي گشته بمعنى جمع در جمع است « 1 » مثلا با توجه به پيشرفت علوم فضائى امروزه كه ميليونها كهكشان وصدها جزاير كهكشانى كشف شده وهر چه بعدا هم كشف بشود همگى در داخل يك سماوات محسوب مىشود واز ما وراء شش سماوات ديگر هنوز كسى با خبر نيست .
لذا ، أستاذ ارجمند آيت الله ناصر مكارم شيرازي در تفسير نمونه جلد أول در ذيل آية 29 « 2 »
( ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
.
يعنى پس مشيت خداوند جهت خلقت اجرام آسمانها قرار گرفت . سپس تمام اجرام سماوات هفتگانه فضاى لا يتناهى را خلق كرده ونظام دقيق أمور فلكى را در بين آنها مقرر فرمود براي اينكه أو بخلقت هر چيز عليم است . ) لذا در صفحه 167 و 168 مىفرمايد :
( از آيات قرآن چنين استفاده مىشود كه تمام كرات وثواقب وسياراتى را كه ما مىبينيم همه جزء آسمان اوّل است . وشش عالم ديگر وجود دارد كه از دسترس ديد
هامش
( 1 ) جمع مكثّر .
( 2 ) سوره بقره .