اكنون بازمىگرديم به ادامهء بحث دربارهء آيات سورهء
« وَالذَّارِياتِ »
.
منظور از قسم ياد كردن خداوند به مراحل چهارگانهء عظيم خلقت چيست ؟ آيا اين كدام امر مهمى است كه مستلزم سوگندهاى به اين عظيمى گشته است ؟
لذا قرآن در آيهء بعدى تشريح كرده ، مىفرمايد :
« إِنَّما تُوعَدُونَ لَصادِقٌ »
يعنى ( سوگند به تمام مراحل خلقت عظيم ) جز اين نيست به آنچه كه وعده داده شدهايد واقع خواهد شد . يعنى قيامت وبرانگيختن ودوباره زنده شدن هرآينه امرى است حقيقت . وگفتار قرآن در اين باره راست است .
« وَإِنَّ الدِّينَ لَواقِعٌ »
وروز حسابرسى وسنجش اعمال ( در دادگاههاى الهى كه دهها بار در قرآن آمده ) حتما ويقينا واقع خواهد شد . يعنى شما بندگان كه به وسيله أنبيا وأوصيا وعلما از چگونگى وظايف بشرى از نظر حقوق فردى ، اجتماعي ، اقتصادى وسياسي ورعايت قانون واحكام الهى در اين دنيا وجزاى اعمال نيك وبد شما در روز حسابرسى ( يوم الدين ) در آخرت امر ونهى وآگاه شدهايد ، پس آن روز حساب ورسيدگى نتايج اعمال حتما واقع خواهد شد . در سورهء حمد آيهء
« مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ »
هم كه هر روز ده بار آن را در نمازهاى واجب مىخوانيم ، يعنى مالك اصلى ورئيس دادگاه روز حساب در قيامت خود خداست .
ودر سورهء زمر آية 69 نيز در مورد دادگاه عدل الهى مىفرمايد :
« وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها وَوُضِعَ الْكِتابُ وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَداءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَهُمْ لا يُظْلَمُونَ وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِما يَفْعَلُونَ »
.
( بعد از اينكه زمين در نفخ صور أول منفجر ومتلاشى شد وتمام ساكنان آن مردند ، پس از مدت طولانى كه خداوند در نفخ صور دوم زمين را مجددا به شكل گيرى تبديل وترميم مىنمايد ودر روز قيامت همه را مبعوث كرده وتمام مردم جهان از أول خلقت تا آخر دوباره زنده شده ودر ظلمات محضى به سوى محشر جمع كرده مىشوند ( وأشرقت الأرض بنور ربها ) زمين به امر پروردگار وبه نور پروردگارش