تعليقات فارسى
1 / ديباچه : نامه گشودن مىتواند آغاز هر كارى را تداعى كند : كتاب را با ستايش خداوند باز مىكنم يا سرودن اشعار را با ثناى خدا آغاز مىنمايم . خداوندى را كه صاحب حمد است و خود عطاكننده حمد به حمدكننده است مىستايم . ( نگاه كنيد : تاريخ بيهقى ، شرح دكتر خطيب رهبر ، ص 48 ذيل ولى النعم )
2 / ديباچه : عالى سرير استعاره از آسمان و نه قبه اشاره به نه فلك است كه به ترتيب عبارتند از :
ماه ، تير ، ناهيد ، شمس ، بهرام ، مشترى ، كيوان ، چرخ ثابتات و فلك الافلاك ، مصراع دوم تلميح به آيه شريفه :
« عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ »
( الحشر : 22 ) و
« أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ »
( لقمان : 30 ) و
« عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ الْكَبِيرُ الْمُتَعالِ »
( الرعد : 9 )
3 / ديباچه : مصراع اول تلميح به آيه شريفه :
« وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ »
( الانعام : 97 ) و
« النُّجُومُ مُسَخَّراتٌ بِأَمْرِهِ »
( النحل : 12 ) مصراع دوم تلميح به آيه شريفه :
« قالُوا أَنْطَقَنَا اللَّهُ الَّذِي أَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ »
( فصلت : 21 )
4 / ديباچه : اوراق چرخ : استعاره از نه آسمان
در مصراع اول كل آسمان به منظومهاى تشبيه شده كه خداوند آن را ابداع نموده است :
« بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
( البقره : 117 )
در مصراع دوم آسمان به عمارتى نه طبقه تشبيه شده كه خورشيد شمسه يا قرص زراندود آنست و خداوند اين شمسه را بر فراز آسمان نگاشته است . لوحهكش در لغت معادل نقاش و نقش نگارنده بر لوح است . اما اينجا به نقش بستن تصاوير تمام موجودات از ازل تا به ابد بر لوح محفوظ نيز اشاره دارد . شمسه نيز مىتواند همان لوح محفوظ باشد كه در آسمان نهم و بر فراز نه فلك جاى دارد .
5 / ديباچه : مصراع اول تلميح به آيه شريفه :
« وَ اللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ . »
( البقره :