عدد أيام كبايس ادوار تامه را از أول دور كبس بيرون آوريم ، وعدد أيام كبايس
I
دور ناقص را با آن جمع كنيم ودايماً سيزده از آن نقصان كنيم تا مطلوب حاصل شود .
I
فايده : آن سيزده كه نقصان مىكنيم ، أيام كبايس است كه در آن پنجاه وسه سال حاصل
I
آمده است كه از أول دور كبس است تا أول اين تاريخ . زيرا كه أول دور كبس به اين
I
مقدار سالها مقدم است بر أول اين تاريخ ، وآن أيام كه ما را جمع از ادوار تامه ودور
I
ناقص حاصل آمده است أيام كبايس است از أول دور كبس تا سال مطلوب . پس
I
واجب مىآيد سيزده نقصان كردن تا أيام كبايس از أول تاريخ حاصل شود .
I
وجدول أيام كبايس اين است :
I
اما معرفت كبايس خاموسا از اين
I
جدول ، سخت آسان است .
I
مثلًا چنان كه تفاضل ميان سالها
I
در جدول بگيريم اگر آن تفاضل
I
پنج است سال مقدم كبيسهء خاموسا بود ،
I
واگر چهار است رابوعا « 1 » ؛ وبه همين نسبت عدد جملهء كبايس از اين جدول معلوم توان كرد .
I
فصل 4 : در بيرون آوردن مدخل سالها وماهها از أيام أسابيع ، به حساب
I
وآن چهار قسم است :
قسم اوّل : در معرفت مدخل سالها به حسب مبدأ اين تاريخ
واگرچه
I
أنواع آن بسيار است اما چون مطلوب ما اختصار است بر چهار نوع بسنديده
I
كرديم :
نوع أول : قسمت كنيم سالهاى تامهء اين تاريخ را بعد از آنكه 53 بر آن افزوده
I
باشيم بر 120 ، وخارج قسمت را تضعيف كنيم و 3 برافزائيم وآن را محفوظ خوانيم ؛
هامش
( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] رايوعا