تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — صفحة 348

مساهمون:

ص٣٤٨
احساس افتد واز آن مشترى ، قريب سه روز . اما به حسب دقايق اين است كه بيان كرديم ؛ وديگر
I
كواكب را در نزديكى آنكه راجع يا مستقيم خواهند شد ، در بهت‌هاى ايشان تفاوت بسيار ظاهر مىشود
I
خارج نيست وبهت أوسط موافق بهت سابق نمىباشد . آنجا واجب است بهت أوسط را
I
أول معدل گردانيدن به قوس الخلاف ، بعد از آن به بسط مشغول شدن . عمل قوس
I
الخلاف ؛ وآن چنان است كه اگر آن تفاوت ميان بهت‌هاى ده روزه واقع شود ، تفاوت
I
ميان بهت سابق وبهت أوسط معلوم كنيم وخمس تفاوت بگيريم وبهت أوسط را
I
به ده موضع بنهيم ونظر كنيم اگر فضل بهت أوسط را بود ، آن خمس تفاوت را از موضع چهارم
I
كم كنيم وبر نهم افزائيم ، واربعهء أمثال آن را از أول بيندازيم وبر دهم افزائيم تا بهت‌هاى معدل حاصل شود .
I
واگر فضل بهت سابق را بود ، عمل برعكس آن بايد كردن . يعنى به جاى زيادت نقصان كنيم و
I
به جاى نقصان زيادت تا مطلوب حاصل شود . وموضع پنجم وششم را در هر دو حال برقرار
I
خود بگذرايم . طريقي ديگر : چون تفاضل ما بين البهتين معلوم كرده باشيم وفضل بهت أوسط را
I
بود ، درآئيم در جدول ستين از برابر آن عدد وآنچه به ازاى / مح يابيم از موضع أول كم كنيم وبر
I
دهم افزائيم . وآنچه به ازاى / لو يابيم از دوم بكاهيم وبر نهم افزائيم . وآنچه به ازاى / كد يابيم از سوم
I
بيندازيم وبر هشتم افزائيم . وآنچه به ازاى / يب يابيم از چهارم نقصان كنيم وبر هفتم افزائيم وپنجم
I
وششم به حال خود بگذاريم . واگر فضل بهت سابق را باشد بعكس اين عمل كنيم . يعنى آنچه
I
به ازاى / مح يابيم بر أول افزائيم واز دهم كم كنيم ؛ وبا باقي مواضع همين ترتيب نگاه داريم تا بهت‌هاى
I
معدل حاصل آيد در آن ده روز . آن گاه اگر كوكب مستقيم بود ، تقويم مقدم را از آن ده روز بر
I
موضع أول افزائيم وحاصل را بر موضع دوم ، ودوم را بر سوم تا آخر ده روز . واگر كوكب راجع
I
باشد ، موضع أول را از تقويم مقدم كم كنيم ودر موضع أول ثبت كنيم ؛ وموضع دوم را از آن
زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — صفحة 348 | محمد بن علي منجم وابكنوي