اينها را نقل كرده باشيم به بسط هر يك مشغول شويم . وطريق أو چنان بود كه نظر كنيم به بهت أوسط
I
اگر موافق بهت سابق باشد وكوكب مستقيم بود ، بسط أو چنان كنيم كه در آفتاب ذكر كردهايم . واگر كوكب
I
راجع بود ، عمل برعكس اين كنيم . يعنى بهت يك روزهء كواكب را از ده روزه يا پنج روزهء مقدم كم
I
كنيم وحاصل را در موضع أول نهيم . ديگر بار از آن كم كنيم وحاصل را در موضع دوم نهيم . وبر همين منوال
I
عمل مىكنيم تا به موضع دهم يا پنجم . وميزان اين عمل چنان كه آن موضع آخرين مىبايد كه با تقويم تالي
I
موافق آيد چنان كه پيش از اين گفتهايم . واگر كوكب نزديك رجعت يا استقامت ، هر يك به تحقيق
I
معلوم گردد . وزهره را در زمان رجعت ونزديك به آن تقويم ، پنج روزه پنج روزه بايد
I
كردن . وعطارد را در همهء سال پنج پنج روزه ورجعت يا استقامت يك يك روزه .
اما
I
زحل ومشترى را أقامت است چنان كه زحل را در أكثر أوقات هشت روز بود ودر نقطهء
I
أوج ، نه روز ودر نقطهء حضيض هفت روز . پس به حسب مقامات أول وثاني چون روز
I
أقامت أو معلوم شود آن وسط أيام أقامت باشد ، بايد كه پيش از آن به چهار روز
I
وبعد از آن به همين مقدار أو ، مقيم بود تا هشت روز مقيم بوده باشد . وپيش از أقامت
I
تا بعد از آن به ده روز يا كمابيش ، آن يك يك دقيقه رود . بعد از آن به همان مقدار يا كمتر ، دو دو
I
دقيقه ؛ بعد از آن سه سه دقيقه . وچون تقاويم ده روز وزمان وسط أقامت أو معلوم باشد ،
I
به نسبت أول وآخر ، أقامت أو را معلوم توان كردن . ودر مشترى همچنين . وأيام أقامت
I
مشترى پنج روز است وپيش از آن يا بعد از آن به پنج روز يا كمابيش آن ، يك يك دقيقه
I
رود ؛ بعد از آن ، دو دو دقيقه وبيشتر . وچون زمان أقامت أو به حسب مقامات أول يا ثاني
I
معلوم شده باشد دو روز پيش از آن ودو روز بعد از آن ، مقيم بود تا پنج روز مقيم بوده
I
باشد . واگر عمل اين دو كوكب به ثواني كنيم وبه تحقيق رسانيم ، مدت أقامت زحل قريب چهار روز