موضع بنهيم وتقويم مقدم را از آن ده روز بر موضع أول افزائيم وحاصل « 1 » موضع أول را
I
بر دوم ودوم را بر سوم بر همين منوال تا موضع دهم . آن گاه نظر كنيم به موضع دهم اگر به برج ودرج
I
ودقيقه موافق است تا تقويم تالي آن ده روز عمل صواب است ، واگر نه خطا بود . واگر در بهتهاى
I
أوسط آن ده روز به وقت آنكه بر ده قسمت كردهايم كسرى مانده باشد كه آن كسر هميشه زايد
I
باشد بر آن بهتها ، آن كسر را در أوايل آن ده روزه داريم به وقت بسط كردن . اگر بهت شمس
I
در تناقض باشد ودر أواخر آن ده روزه داريم ؛ اگر بهت در تزايد بود وبسط تقويم كوكبى كه
I
مستقيم باشد نيز همين است .
وما تقويم آفتاب را در ده روز أول فروردين ملكي بسط كرديم
I
ودر جدول نهاد به جهت مثال . وچون در آن ده روز بهت أوسط أو در نه روز پنجاه
I
ونه دقيقه اقتضا مىكرد ودر يك روز پنجاه وهشت ؛ زيرا كه به وقت قسمت بر ده
I
/ نح خارج شده بود / ط در ميان قسمت كسر مانده . پس آن را در أوايل آن ده
I
روز داشتيم ودر نه موضع پنجاه ونه دقيقه ، برافزوديم ودر يك موضع آخرين
I
پنجاه وهشت ودر جدول ماه فروردين در ده روز أول ثبت كرد .
اما
I
استخراج ميل آفتاب چنان است كه از برابر تقويم أو در يك يك روز
I
سال از أول فروردين تا آخر مسترقه « 2 » در جدول ميل أو درآئيم
I
وميل برگيريم معدل به تعديل ما بين السطرين . واز برابر آن روز از آن
I
ماه كه گرفتهايم در جدول دوم ثبت گردانيم . وبه جهت مثال از يك
I
جدول تمام اقسام عرض را بركشيديم واز اقسام طول تا هفت
I
قسم تا باقي را از آنجا معلوم كنند كه تا پانزده قسم چگونه مىبايد كشيدن در هر دو
I
جدول . وصورت هر دو جدول مذكور بر اين منوال باشد :
هامش
( 1 ) . [ در أصل نسخه : ] صاصل
( 2 ) . [ در أصل نسخه : ] مسرقه