بحر مغرب : / عبها ؛ وعرض أو از خط استوا در جهت شمال : / لركل . واين جداول بر هشت
I
صنف است :
أول ، جداول سالها ؛ دوم از آن ، ماهها ؛ سوم از آن ، روزها ؛ چهارم از آن ، ساعتها ؛
I
پنجم ، حركات أوساط كواكب در ادوار كبايس وأيام وشهور وسنين بسيطهء تاريخ ملكي ؛ ششم ،
I
مواضع اوجات در أول دور أصل ؛ هفتم ، مواضع ثابتات وترتيب وعدد جداول آن چنان كه
I
جدول أول عدد كواكب ثابته است وآن هفتاد كوكب است از مشاهير ثابتات ؛ دوم ،
I
أسامي ايشان ؛ سوم ، مواضع ايشان در طول در أول دور أصل ؛ چهارم ، عروض ايشان ؛ پنجم ، جهات
I
عروض ايشان ؛ ششم ، أقدار ايشان ؛ هفتم ، مزاجات ايشان از سيارات ومزاج آن كوكب
I
كه غالب باشد آن را مقدم دارند ؛ هشتم ، ذكر قواطع يعنى هرگاه كه تسيير دلايل عمر به جرم ايشان
I
رسد قطع عمر كند .
صنف هشتم ، جدول أوساط كيد كه موضوع بر تاريخ فارسي است تا تقويم أو
I
از آنجا معلوم كنيم .
فصل دوم : در ذكر مقدماتى كه در استخراج أصول أوساط حركات كواكب
I
به كار آيد
وآن بر دو قسم است :
قسم أول : در بيان تصحيح تاريخ ملكي وخانى
چون سالهاى اين
I
دو تاريخ ، شمسي حقيقي است وأول سالها را از روز نوروز عالم مىگيرند كه در آن خلاف كردهاند
I
أصحاب اين صنعت ، به سبب كبايس كه واقع مىشود در آن سالها ، پس أول واجب است مدخل
I
سال وماه وروز هر يك را از اين دو تاريخ امتحان كردن به ميزان أيام جمعات تا تاريخ
I
مصحّح شود ، آن گاه بدان عمل كردن .
قسم دوم : در معرفت ادوار تامه وسالها از دور ناقص
I
وطريق أو آن است كه نظر كنيم به تاريخ مطلوب كه به حسب آن تاريخ مىخواهيم تا أوساط
I
حركات كواكب معلوم كنيم ، اگر چنان كه اين تاريخ پيش از تاريخ ملكي نباشد ، أيام ميان آن
I
تاريخ وأول تاريخ ملكي بيرون آوريم وآن أيام را به سالهاى ملكي رفع كنيم وآن فضلهء التاريخين
I
خوانيم ؛ وآن را بر 187 سال كه از أول تاريخ ملكي است تا أول دور أصل افزائيم وحاصل را