بر توالى حركت أو . أوج كوكب ، نقطهاى باشد از فلك معدل مسير كه مماس فلك ممثل بود .
I
أوج معدل ، قوسي باشد از فلك معدل مسير ، ميان أول حمل أو ونقطهء أوج . مركز مطلق كوكب ،
I
قوسي باشد از فلك معدل مسير ، ميان نقطهء أوج وطرف قطر أو كه به مركز تدوير بگذرد . حركات
I
اوجات حركت فلك هشتم بود بر توالى بروج در هر شصت وشش سال فارسي يك درجه كه
I
اوجات وثابتات به اين حركت متحركت بود .
كيد ، جرمي است در فلك نحس كه هندوان آن را يافته
I
اند كه بر خلاف توالى بروج حركت مىكنند وبه دوازده سال برجى مىرود وبه مدت 144 سال
I
دورى تمام كند .
وسط كيد ، قوسي بود از فلك البروج ، ميان أول حمل وموضع كيد بر خلاف
I
توالى بروج . وتقويم أو قوسي باشد ميان أول حمل وموضع أو بر توالى بروج .
قسم دوم : در تقسيم
I
جداول وترتيب آن
اما بيايد دانستن كه ما أوساط حركات كواكب را بر ادوار كبايس سالهاى
I
شمسي حقيقي نهادهايم ، چنان كه هر دورى از آن 120 سال بود ويك دور را أصل ساخته وآن را
I
به تاريخ ملكي مقيد گردانيده تا ديگر ادوار را از آنجا معلوم توانيم كردن . ومبداء دور أصل از أول
I
سال صد وهشتاد وهشتم تاريخ ملكي است ومنتهاى أو تا أول سال سيصد وهشتم از اين
I
تاريخ . وجداول أوساط حركات كواكب سياره را با ثابتات بر اين ترتيب وضع كرديم
I
وترتيب جداول أوساط حركات سيارات چنان است كه جدول أول ، مدخل سالهاى
I
ملكي است از أيام جمعات ؛ دوم ، سالهاى ناقصهء تاريخ ملكي ؛ سوم ، سالهاى ناقصهء دور أصل ؛ چهارم ،
I
وسط آفتاب وسفليين با حركات اوجات ؛ پنجم ، وسط وخاصه ومركز ماه ؛ ششم ، وسط
I
جوزهر ؛ هفتم ، وسط وخاصهء زحل ؛ هشتم ، وسط وخاصهء مشترى ؛ نهم ، وسط وخاصهء مريخ ؛ دهم ،
I
خاصهء زهره ؛ يازدهم ، خاصهء عطارد ؛ وبه همين ترتيب در شهور وأيام وساعات .
واين أصول
I
موضوع است بر طول مراغه الرصد كه طول وى است از جزاير خالدات : / فبها واز ساحل