وتبديلى نيست ، اينست دين استوار وپا برجا ، وليكن أكثر مردم اين حقيقت را ادراك ننمودهاند » .
فلهذا احكام وقوانين آن همه بر أساس فطرت وطبيعت ومشاهده ورؤيت وأمثالهاست . مىگويد : هر وقت ماه را بر فراز آسمان بعد از محاق ديدى ، آن را أوّل ماه خود قرار بده ! واين ماه را ادامه بده تا رؤيت ديگر ! اين دستوري است ساده وآسان وهمگانى وغير قابل تغيير وتحريف وزيادة ونقصان .
اين قسم محاسبهء ماه ، ورؤيت آن در بدو آن ، وسير ماه را در آسمان ديدن ، براي تعيين أوقات قضيّهاى است همگانى . وبراي عالم وجاهل ورياضى دان ودرس ناخوانده ومنجّم وغير منجم ومتمدّن وبَدَوى وحَضَرى وسَفَرى تفاوتى ندارد ودر حساب اشتباه نمىشود .
اگر كسى ساليان دراز مثلًا پنجاه سال يا بيشتر در روى كشتى بر روى آب بماند ، ويا بر فراز قلهء كوه تنها ودور از مردم واجتماع زيست كند ، ويا در قُراء وقصبات ، دور از مجتمع زندگى نمايد ، ويا از كاروان منقطع شود ، وسالهاى در ميان باديه وبيابان بماند ، باز مىداند ماهش كدام است . وامروز كدام روز از ماه است .
واسلام كه دين همگانى عالَمى وفطرى است ، اينطور مقرّر داشته است كه براي تمام افراد عالم سألها وماهها
رساله نوين درباره بناء اسلام بر سال وماه قمرى ( فارسي ) — صفحة 145
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١٤٥