( تصحيف وتحريف است ) . - 10 - سر جدى همچنان . - 11 - يك شباروز بيستار [ ظ : ببسيار ] رسيد وز ماه بماهها بحسب مع [ ظ : خ ] اندر آمدن بشمال وبدان جايها بوقتى از شباروز چنان اوفتد ( تصحيف وتحريف دارد وبعض كلماتش نسخه بدلهاى خوبست ) . - 13 - آيد مثلا آنگاه . - 18 - مدارات شمالي همه پيدا زير أفق بر كردار . - 18 - خ : مدارات شمالي پيدا زير أفق بكردار . - 19 - س : ناپيدا زبر أفق بر نهاد مقنطرات . - 22 - خ :
كه ما اوّل سال نام داديم . - 22 - س : آنجا شباروزى است .
193 - : 1 - س : بتقريب روز باقي شب . - 6 - آرامگاه ديو وپرى است [ وزين قطب شمالي كوهى است ونام أو مير وآرامگاه فرشتگانست ] ( ميان دونشان از روى « س » وبقرينهء « ع » افزوده شده ولازم است ) .
194 - : 1 - س . زمين را بجز هفت إقليم هيچ قسمت ديگر افتاد . - 2 - از افريدون كه در اخبار پارسيان بودست حكايت كنند كه زمين را سه بخش كردست بميان سه فرزند خويش پارهء مشرقى كه اندرو ترك وچين است پسرش را توج وپارهء مغربى كه اندرو روم است پسرش را سلم وپارهء ميانگى كه ايرانشهر است پسرش را ايرج واين قسميست بدازا وقسمت نوح پيغامبر عليه الصّلوة والسّلام ميان سه فرزندش هم بر سه است ولكن بپهنا ونخستين پاره از سوى جنوب كجا سياهاناند پسرش را حام ( اينجا از مواردى است كه نسخههاى معتبر افتادگى داشت وناچاره از روى تازهترين نسخهها يعنى « خ » نقل كردم واگر « س » پيشتر بدستم افتاده بود آنرا متن قرار ميدادم ) واللّه الموفّق .
195 - : 1 - خ : كه جاى سياهانند ( همچنين كه جاى سپيداناند وكه جاى گندمگونان . همهجا تحريف بوده ونگارنده اصلاح كرده است ) . - 2 - س : پسرش را يافت ( وهمچنين در جدول بعد ) . - 3 - بخلاف اين وآنچنانست . - 4 - 3 - خ ، س : كه بر زمين مصر أو را دو پاره كردند . - 5 - س ، خد : بدو پاره كردند . - 6 - س : سوى شمال اوربى . - 8 - آيسياء خورد نام كردند ( اين نسخه همهجا آيسيا
التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة 607
مساهمون: أبو ريحان البيروني
ص٦٠٧