دنبالهاند . - 5 - ابدىّ الخفاء آنك ( اند ندارد ) . - 6 - آنك قطبش جنوب است . - 7 - نشود اندر آن شهر . - 7 - ومثال بر سهيل ( - خد ) . - 8 - خد ، خ : از ما وراء - النّهر نبود .
180 : 1 - س : آشكارا . - 1 - از ثابت از قطب . - 2 - اندر شهري حقيقي است . - 3 - بر يك اندازه ( - خد ) . - 4 - اندرون از دايرهء ( - خد ) . - 5 - آشكارا شود . - 7 - آشكارا بوده است . - 7 - وليكن تغيّر آن حالها . - 7 - بروزگارها وزمانهاى دراز . - 9 - اوفتد آن . - 10 - هر كوكبى را كه هيچ . - 10 - س ، خد : هيچ ناپيدا نشود ( ظ ) . - 11 - س : از نود افكنى . - 12 - خردتر را از بزرگتر بفكنى . - 13 - آن كوكب را بدان شهر . - 14 - نهان يا آشكارا . - 14 - از آنك ياد دارى .
181 : 1 - س : نقطه نهى ( مفروض كه : ندارد ) . - 1 - خد : نقطهء مفروض نهى ( كه ندارد ) . - 3 - س : ميان أفق اوفتد . - 4 - خد ، س : يكى قطبى است . - 5 - خد ، س ، خ : بدان چيز واگر . - 5 - س : ومگر أو زير أفق ( تحريف است ) . - 5 - خد : انديشى قوس كه . - 7 - خد ، س ، خ : سمت الرّجل كه ديگر قطب ( حذف « بود » ممكن است ) .
182 : 2 - س : كدام است . - 2 - خد : بود يا بأفق ( تصحيف است ) . - 6 - س وآنگاه سايهء أو را . - 7 - كه ميان مقياس . - 7 - خد : كه ميان سر مقياس . - 10 - س :
كنى نامشان . - 10 - وگر شست شست راست كنى ( - خد ) . - 11 - نامشان اقدام .
183 : 1 - س : دو گونه بود . - 1 - باشد وبر روى زمين . - 3 - ودومگونه آنك ( - خ ) . - 5 بر زمين نيز أو را . - 5 - س ، خد : زيرا كه سر أو . - 7 - س : از نقطهء تقاطع . - 7 - ارتفاع با ستاره افتد . - 7 - خد : ارتفاع يا ستاره . - 8 - س : آنگاه دورى . - 11 - وگر دورى اين سمت الخ ( عبارت ميان دو نشان از روى س وبقرينهء ع افزوده شد ) . - 20 - وگر از مشرق است ( - خ ) .
184 : 5 - س : گذرند وقطب الكلّ نه . - 5 - 6 - خد ، س : پس ارتفاع بفلك ( چون ندارد ) . - 7 - آن روز وچون ( آن بود ندارد ) .
التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة 605
مساهمون: أبو ريحان البيروني
ص٦٠٥