تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة مقدمه 187

مساهمون:

صمقدمه ١٨٧
بشست سدّهاند .
Vachistha - siddhanta
بزرگترين كتاب نجوم واشستى : 148 بلس سدّ هانت .
Pulisa - siddhanta
: بزرگترين كتاب نجوم بابل : 148 بنارى .
Vinadika
: جشه يا جكه كه از يك بخش از 60 بخش گهريان است ص 71 بهادربت
Bhadrapada .
: ماه ششم از سال هندوان : 229 بهكتى .
Bhukti
: بهت . حركت خاصّهء ستارگان در هر روزى : 138 بهكتى ابتر
Bhkuti - antara
بهت معدّل وحصّة المسير يا فضلهء ميان دو بهت : 138 بهكتى جوگ
Bhukti - yuga .
مجموع دو بهت : 139 بيشاك
Vichaka .
ماه دوّم از سال هندوان : 229

( پ )

پالكن
Phalguna .
: ماه دوازدهم از سال هندوان : پت ترى
Pattri .
: كراسه ودفتر : 273 پران « 1 »
Prane .
در أصل بمعنى نفس ودم زدن است ودر اصطلاح يك بخش از 60 بخش بنارى از تقسيمات زمان : 71 پسچم .
Pastchima
: مغرب : 197 پورب .
Purava
: مشرق : 197 پوش .
Paucha
: ماه دهم از سال هندوان : 229

( ت )

تانه .
Tana
: نام محلى از هندوستان : 198 تانيشر - تانيسر .
Sthanesara
نام شهري است در هندوستان : 193 و 199 تت .
Tithi
: روز قمري 232 تت پترى
Tithi - pattri .
: كرّاسهء روزگار قمر ص 273 ترتاجوگ .
Tretayuga
: يكى از چهار بخش كلپ ح . ( 146 ) تريشانس
Trincha - ansa
، سى بهر : 412

( ج )

جتر .
Chatra
چتر وسايبان : 435 جشه
Cachaha .
يك بخش از 60 بخش گهرى در تقسيم زمان شبانروز : 71 جمن
Yamuna .
نام ولايت وشهر در هندوستان : 193 جندرمان
Candramana .
اندازهء قمري 232 جوژن .
Yojana
: مقياس طول معادل هشت ميل يا سى ودو هزار ذرع : 160 جوگ - يوگ
Yuga .
جمله ومجموع ويك بخش از بخشهاى چهارگانه كلپ يعنى ايّام العالم ح . 146 جيتر
Jaitra .
: ماه اوّل از سال هندوان : 229 جيرت .
Jyertha
ماه سوّم از سال هندوان : 229 جيمور .
Jimuta
: نام محل : 198

( د )

دريكان .
Drekkana
: سه بهر كه دريجان گويند ص 404 « 2 » دكشن .
Dakchina
، جنوب : 197
هامش
( 1 ) - أستاذ در كتاب تحقيق ماللهند ص 172 ميفرمايد : النّفس مركّب من اپانApanaوهو جذب الهواء ومن پران وهوا رساله . ويسمّيان أيضا نشش واوشاس [ بمخرج ما بين السّين والشين فيهما وفي نظائرهما من اللغات الهنديّة :Avasvasanisvasaلكنّ أحدهما إذا ذكر يضمن الآخر كاللبالى في ذكر الايّام إذا ذكرت فهو هو ثلاثمائة وستّون جذبا ومثلها ارسالا ولهذا اقتصر في مقدار كهرى بأحد النّوعين . ( 2 ) - كلمهء دريجان ظاهرا از لغات هند وإيراني است وفارسي خالص آن دهك است ( رجوع شود بمفاتيح العلوم خوارزمي ص 132 چاپ مصر ) .
التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة مقدمه 187 | أبو ريحان البيروني