تخطي إلى المحتوى الرئيسي

التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة مقدمه 154

مساهمون:

صمقدمه ١٥٤
دو تو شود » 115 ونيز دو توى عدد يعنى ضعف عدد . دوتوها : اضعاف وأمثال در اصطلاح حساب وهندسه « واضعاف نيز خوانند اى دو توها » 18 . دوخ : حلفا وبوريا ص 376 . دو دست راست : ذو اليمينين در اصطلاح منجّمان . 488 و 490 دو دست چپ : ذو اليسارين در اصطلاح منجّمان . 488 و 489 دورترين دورى : أوج كه بيونانى افيجيون گويند 116 . دورويه : دو وجه مرادف سيّار در مسائل رياضى ونيز بمعنى دو روئى ونفاق . دورى از معدل النهار : ميل وبعد باصطلاح هيئت . دورى از منطقه البروج : عرض كوكب مقابل ميل در اصطلاح هيئت . دو سايه ( شهر . . . ) : بلاد ذو ظلّين باصطلاح هيئت . دودگون : تيره وتار . دودناك : دودآلوده وبمعنى متدخّن در اصطلاح نجوم وصفات كواكب 421 . دو ديگر : دوّم عدد ترتيبي نظير سه ديگر ( سديگر ) بمعنى سيوم . دورى : بعد مقابل قرب وبعد مقابل ميل در اصطلاح هيئت ونجوم . دول : دلو هم بمعنى لغوى وهم بجاى برج دلو ص 113 . دهگان : عشرات ده ده ( كلمهء گان مفيد تكرار است ) . دهنه : سنگى است سبز رنگ ومعرّب آن دهنج باشد ، گويند دفع زهر كند . دهندهء تدبير : كوكب دافع تدبير در اصطلاح منجّمان 475 . ديدار : رؤيت باصطلاح هيئت ونجوم 82 . ديدار دادن : مرئى شدن « از آنسو ديدار ندهند » يعنى مرئى نشوند 83 . ديدارى : مرئىّ همچون « بلندى ديدارى » يعنى ذروهء مرئى مقابل ذروهء وسطى 124 . ديگرم : بضمّ راء پيش از ميم وصف ترتيبي است همچون « ديگرم سال » 514 وكنايت از مطلق عدد ومقدار همچون « آن نسبت نخستين مؤلّف شود از نسبت يكى از آن دو بميانه وز نسبت ميانه بديگرم » ص 23 . دين : شريعت وقانون . دية : با ياء مجهوله بمعنى ده وقريه .

ر

راست : متساوي همچون « هر برجى را بپنج پاره كردند بر قسمتى نه راست » 409 ونيز بمعنى برابر . مقابل . مستقيم . قائم .
التفهيم لاوايل صناعة التنجيم — صفحة مقدمه 154 | أبو ريحان البيروني